ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ
ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Α. Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ
1. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
2. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
3. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ
ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ
Β. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ
1. ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΕΙΣ-ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΙΣ
2. ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΗΡΥΓΜΑ
3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ
Γ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ
Δ. Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ ΣΤΙΣ ΗΠΑ
Στο πρώτο αυτό, αρχικό, δοκίμιο,
παρουσιάζονται περιληπτικά τα στοιχεία που
συλλέχτηκαν από διάφορες πηγές της ίδιας της
Εκκλησίας των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Σε δεύτερη
φάση, το κείμενο θα εμπλουτισθεί και
τροποποιηθεί ανάλογα με τις κατευθύνσεις που θα
δοθούν, ιδιαίτερα στο θέμα της αναφοράς στα
προβλήματα των Καθολικών στην Ελλάδα.
EΙΣΑΓΩΓΗ
To θρησκευτικό κίνημα των Μαρτύρων του
Ιεχωβά εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στην
Αμερική και γύρω στο 1905 στην Ελλάδα. Η
Εκκλησία-τους κατατάσσεται συνήθως στις
(οριακές) προτεσταντικές εκκλησίες.
Πρόκειται για μια θρησκευτική
κοινότητα, που από την αρχή γνώρισε μεγάλη άνθιση
αλλά και έντονη αντίδραση από τις άλλες
Εκκλησίες και την κρατική εξουσία, λόγω των
διδασκαλιών της και του έντονου προσηλυτισμού
που ασκούν τα μέλη της.
Οι βαπτισμένοι Μάρτυρες σε όλο τον
κόσμο ξεπερνούν τα 7 εκατομύρια, οι συμπαθούντες
όμως είναι πολύ περισσότεροι, αφού η βάπτιση
γίνεται σε ενήλικες, μετά από πολυετή
προετοιμασία και παρακολούθηση των
εκκλησιαστικών δραστηριοτήτων.
Στην Ελλάδα, οι Χριστιανοί Μάρτυρες
του Ιεχωβά είναι οργανωμένοι σε 338 εκκλησίες
(ενορίες) και αριθμούν περίπου 25.000 άτομα.
Δεδομένου ότι, μαζί με τους συμπαθούντες, οι
Ελληνες και Ελληνίδες οπαδοί προσεγγίζουν τις
70.000, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά αποτελούν στην Ελλάδα
τη δεύτερη σε αριθμητική δύναμη χριστιανική
Εκκλησία, μετά την Ορθόδοξη.
Η ονομασία "Χριστιανοί Μάρτυρες του
Ιεχωβά Ελλάδος" έχει καθιερωθεί νομικώς με την
αναγνώριση ομώνυμου σωματείου από το
Πρωτοδικείο της Αθήνας.
Α. Η Διδασκαλία των Μαρτύρων του
Ιεχωβά
Οι σημαντικότερες διδαχές που διέπουν
την πίστη των Μαρτύρων του Ιεχωβά και πηγάζουν
από τη δική τους μελέτη και ερμηνεία της Αγίας
Γραφής, είναι οι ακόλουθες:
1. Η έννοια του Θεού: Χαρακτηριστικό του
Υπέρτατου Οντος είναι η μονοσημαντότητα. Ο
Ιεχωβά είναι ένα Ον, που έχει πνεύμα, το οποίο δεν
είναι χωριστό Ον. Ταυτόχρονα, ο Ιεχωβά αποτελεί
τον πατέρα του Ιησού Χριστού. Πατέρας και Υιός,
παρόλο που αποτελούν δύο όντα, συνενώνονται
αρμονικά σε ένα και μοναδικό Ον, καταργώντας έτσι
τη δοξασία της Αγίας Τριάδος, που τη θεωρούν
ειδωλολατρική.
2. Η έννοια της Βασιλείας του Χριστού: Η
αναμενόμενη δεύτερη παρουσία του Ιησού στη γη
και η χιλιετής διακυβέρνησή του θα έχει ως
αποτέλεσμα τη μετατροπή της γης σε παράδεισο. Γι'
αυτό το λόγο επονομάστηκαν "Χιλιαστές". Κατά
συνέπεια, η Βασιλεία του Χριστού είναι άρηκτα
συνδεδεμένη με το φυσικό και όχι μόνο με τον
πνευματικό κόσμο και αφετέρου αντιτίθεται στην
αθανασία της ανθρώπινης ψυχής. Στόχος, λοιπόν,
των Μαρτύρων του Ιεχωβά είναι η αιώνια ζωή στη γη,
υπό αυτή τη Βασιλεία, και μέσο για την απόκτησή
της η ενάρετη χριστιανική ζωή στα πλαίσια που
ορίζει η Αγία Γραφή. Ετσι, α) η τέλεση του γάμου
παίζει καθοριστικό ρόλο για τη σύναψη
σεξουαλικών σχέσεων. β) Οι ομοφυλόφιλοι, αν και
έχουν το δικαίωμα συμμετοχής στις συναθροίσεις,
δεν μπορούν να βαφτιστούν. γ) Οι χρήστες καπνού
και ναρκωτικών ουσιών δεν έχουν το δικαίωμα της
βάφτισης. δ) Η ιερότητα του αίματος, δηλωτική του
σεβασμού προς τη θυσία του Χριστού, δεν επιτρέπει
τις μεταγγίσεις αίματος.
Μεταξύ αυτών που είναι πλήρως
αφοσιωμένοι στο Θεό και ακολουθούν πιστά τον
τρόπο ζωής που υποδεικνύει η Αγία Γραφή, μόνο 144.000
θα κληθούν να συμβασιλεύσουν με το Χριστό στον
ουρανό, μετά τη χιλιετή επίγεια Βασιλεία του.
3. Η έννοια της χριστιανικής
ουδετερότητας: Καθώς απώτερος στόχος των
Μαρτύρων του Ιεχωβά είναι η αποκλειστική
αφοσίωση, υπακοή και απόδοση λατρείας και τιμής
μόνο στη θεϊκή εξουσία, που είναι η ανώτερη μορφή
εξουσίας, υιοθετούν στάση ουδετερότητας
απέναντι στην κοσμική εξουσία και τις κοσμικές
κυβερνώσες δυνάμεις. Κριτήριο για την εφαρμογή
των αποφάσεων των κυβερνητικών εξουσιών, είναι η
εναρμόνισή τους με τα όσα υποδεικνύει η Αγία
Γραφή. Σε διαφορετική περίπτωση, η
αποστασιοποίησή τους εκδηλώνεται ρητά και
κατηγορηματικά, για παράδειγμα με την άρνηση να
κρατήσουν όπλο, να υπηρετήσουν στρατιωτική
θητεία, να χαιρετίσουν εθνικά εμβλήματα ή να
μετέχουν σε πατριωτικές τελετές.
Β. Εκκλησιαστική και Διοικητική
Οργάνωση
Η διοικητική και εκκλησιαστική
οργάνωση των 338 εκκλησιών (ενοριών) των Μαρτύρων
του Ιεχωβά στην Ελλάδα ακολουθεί κατά κάποιο
τρόπο, όπως πιστεύουν οι ίδιοι, το πρότυπο των
εκκλησιών των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Ετσι,
σε κάθε εκκλησία ανάλογα με το μέγεθός της
υπάρχουν:
α) οι πρεσβύτεροι. Υπηρετούν ως
ποιμένες, 3-10 σε κάθε τοπική εκκλησία, καλύπτοντας
τις θρησκευτικές ανάγκες των ευαγγελιζομένων
τους που αριθμούν περίπου τους 80 σε κάθε ενορία.
Επιπλέον, έχουν ηγετικό ρόλο στο έργο του
δημόσιου κηρύγματος και επιβλέπουν τη
διδασκαλία στις εκκλησιαστικές συναθροίσεις. Οι
πρεσβύτεροι δεν αποτελούν έμμισθους
θρησκευτικούς λειτουργούς αλλά προσφέρουν
εθελοντικά τις υπηρεσίες τους. Σε σύνολο 1.900
πρεσβυτέρων, μόνο οι 212 είναι διορισμένοι από την
Κεντρική Εκκλησία των Χριστιανών Μαρτύρων του
Ιεχωβά, η οποία εδρεύει στον Ελαιώνα Βοιωτίας,
και αναγνωρίζονται από το ελληνικό κράτος
(επίσημοι πρεσβύτεροι). Πρόκειται για επίσημους
θρησκευτικούς λειτουργούς που έχουν
εξουσιοδότηση να τελούν όλα τα μυστήρια της
εκκλησίας τους.
β) οι διακονικοί υπηρέτες.
Αποτελούν τους βοηθούς των πρεσβυτέρων στις
θρησκευτικές τους δραστηριότητες.
Στις τοπικές εκκλησιαστικές
συναθροίσεις, που διεξάγονται τρεις φορές την
εβδομάδα στην "Αίθουσα Βασιλείας" κάθε
εκκλησίας, συμμετέχουν όλα τα μέλη της
οικογένειας. Κατ΄αυτό τον τρόπο, μέσα από τη
μελέτη των εδαφίων της Αγίας Γραφής και των
εντύπων της Βιβλικής και Φυλλαδικής Εταιρείας,
τα παιδιά προετοιμάζονται για την πολύ
μεταγενέστερη βάφτιση. Εκτός όμως από τις
συναθροίσεις τοπικού χαρακτήρα, διεξάγονται και
δημόσιες συναθροίσεις σε όλη την Ελλάδα στις
Αίθουσες Βασιλείας ή σε ενοικιαζόμενους χώρους,
καθώς η ανάλυση των εδαφίων της Αγίας Γραφής, που
πραγματοποιείται υπό μορφή ομιλίας στα πλαίσια
των συναθροίσεων αυτών, είναι ανοιχτή στο ευρύ
κοινό.
Εκτός όμως από τις εκκλησιαστικές
συναθροίσεις οργανώνονται και συνελεύσεις,
κυρίως τη θερινή περίοδο, κατά τη διάρκεια των
οποίων αναλύονται ζητήματα πίστης, συζητούνται
κοινωνικά και οργανωτικά θέματα, παρουσιάζονται
καινούργιες εκδόσεις και γίνονται βαφτίσεις. Οι
συνελεύσεις διεξάγονται σε τρία επίπεδα:
Τοπικό. Πρόκειται για τις
λεγόμενες συνελεύσεις περιοχής, με την παρουσία
εκπροσώπων της Κεντρικής Εκκλησίας.
Εθνικό. Πρόκειται για τις
συνελεύσεις περιφερειών στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη
και Κρήτη.
Διεθνές. Πρόκειται για συνελεύσεις
που είτε διεξάγονται σε πόλεις του εξωτερικού,
είτε αφορούν διεθνείς συναντήσεις στην Ελλάδα σε
διάφορες γλώσσες.
Δημόσιο Κήρυγμα
Σύμφωνα με τα πρότυπα που έθεσε ο
Χριστός και οι Απόστολοι κατά τα πρώτα
χριστιανικά χρόνια, το δημόσιο κήρυγμα ή έργο
δρόμου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα
στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πίστη και δράση
των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Το κήρυγμα γίνεται με
δύο τρόπους: ο πρώτος αφορά στις επισκέψεις σε
σπίτια. Αποτελεί το βασικότερο τρόπο διάδοσης
των ιδεών τους και γι΄αυτό οργανώνεται με
ιδιαίτερη επιμέλεια από τους Μάρτυρες. Μάλιστα,
υπάρχουν ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης για τη
μέθοδο προσέγγισης υποψήφιων νέων μελών στα
σπίτια τους. Ο δεύτερος τρόπος σχετίζεται με τη
διανομή φυλλαδίων και περιοδικών σε περαστικούς
στο δρόμο.
Εκτός από τους Ευαγγελιζόμενους, που
ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στο έργο του
δρόμου, έχει δημιουργηθεί το σώμα των
περιοδευόντων επισκόπων και το σώμα των
σκαπανέων με σκοπό τη μεγαλύτερη δυνατή
αποτελεσματικότητα των κηρυγμάτων. Οι
περιοδεύοντες επίσκοποι αποτελούν πρεσβύτερους
που προωθούν το κήρυγμα σε περιοχές όπου υπάρχει
ανάγκη. Οι σκαπανείς συνιστούν ευαγγελιζόμενους
πλήρους απασχόλησης που είναι αποκλειστικά
αφοσιωμένοι στο έργο δρόμου οπουδήποτε παραστεί
ανάγκη. Για το λόγο αυτό, τα έξοδα για τις βασικές
τους ανάγκες καλύπτονται από την κεντρική
οργάνωση.
Καθοριστικό ρόλο ωστόσο για την τέλεση
του δημόσιου κηρύγματος παίζουν οι διάκονοι
πλήρους απασχόλησης, πρόθυμοι να συγγράψουν και
να εκδόσουν έντυπα, να ασχοληθούν με γραφική
εργασία ή να προσφέρουν βοηθητικές υπηρεσίες. Οι
διάκονοι αυτοί αποτελούν τα μέλη των λεγόμενων
Οίκων Μπέθελ που στεγάζονται σε ειδικές
κτιριακές εγκαταστάσεις με χώρους εκδοτικής
εργασίας, ύπνου, φαγητού και αναψυχής. Παράλληλα,
τους χορηγείται μικρή χρηματική βοήθεια για την
κάλυψη των προσωπικών τους εξόδων. Ο Οίκος Μπέθελ
στην Ελλάδα (στον Ελαιώνα Βοιωτίας) απασχολεί 100
περίπου άτομα, τα οποία εκτελούν κυρίως
μεταφραστική εργασία κειμένων που, όμως,
τυπώνονται στην Ιταλία για λόγους κόστους.
Οικονομικοί Πόροι
Η οικονομική κάλυψη ολόκληρου του
φάσματος δραστηριοτήτων των Μαρτύρων του Ιεχωβά
στηρίζεται αποκλειστικά σε προαιρετικές
εισφορές. Η αμοιβαία συνεργασία και το πνεύμα
αδελφοσύνης, που διέπουν τις σχέσεις των
εκκλησιών, επιτρέπουν την κάλυψη από εκκλησίες
άλλων χωρών των ελλειμάτων όσων εκκλησιών
αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, με
συχνότερη αυτήν της αδυναμίας ανέγερσης
"Αίθουσας Βασιλείας".
Γ. Η Εξέλιξη των Μαρτύρων του Ιεχωβά
στην Ελλάδα
Η εμφάνιση του θρησκευτικού κινήματος
των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην Ελλάδα, συνδέεται με
τη δράση των ομογενών μας στις ΗΠΑ. Θέλοντας να
μεταδώσουν στους συγγενείς τους τα πιστεύω των
Σπουδαστών της Γραφής, με τους οποίους είχαν
έρθει σε επαφή, Ελληνες μετανάστες έστελναν
φυλλάδια, ταξίδευαν ή εγκαθίσταντο μόνιμα στην
Ελλάδα. Σκαπανέας του κινήματος υπήρξε ο
Γεώργιος Κόσσυφας, ο οποίος στάλθηκε το 1905 από
τον Κάρολο Τέηζ Ράσσελ, τον πρώτο πρόεδρο της
Βιβλικής και Φυλλαδικής Εταιρείας Σκοπιά στις
ΗΠΑ. Ο Κόσσυφας επιδόθηκε σε έργο του δρόμου,
μιλώντας στους περαστικούς για τις "Μελέτες
Γραφής" του Ράσσελ τις οποίες τοποθετούσε έξω
από το μέγαρο της Βουλής των Ελλήνων. Με τη
βοήθεια του Οικονόμου, από τους πρώτους που
ασπάστηκαν την καινούργια πίστη, γίνονταν -έως το
1912- οι πρώτες συναθροίσεις των περίπου δώδεκα
ευαγγελιζομένων, στις οποίες διεξάγονταν
συζητήσεις πάνω στις "Μελέτες Γραφής" και
διάφορα έντυπα.
Η γνωριμία του ευρέως κοινού με τις
βασικές αρχές της πίστης των μαρτύρων του Ιεχωβά
συντελέστηκε με την επίσκεψη του Ράσσελ το 1912 και
τις διαλέξεις του σε Αθήνα και Κόρινθο. Η σύλληψη
όμως της ιδέας για δημιουργία επίσημης οργάνωσης
του κινήματος έγινε μετά από την επίσκεψη του
Ι.Φ.Ρόδερφοντ το 1920, του δεύτερου προέδρου της
Εταιρείας. Πράγματι, το 1922, ιδρύθηκε τμήμα της
Βιβλικής και Φυλλαδικής Εταιρείας με εκπρόσωπο
τον Αθανάσιο Καρανάσιο, με σκοπό τη διάδοση των
νέων ιδεών. Πρωταρχικό ρόλο προς αυτή την
κατεύθυνση έπαιξαν οι περιοδεύοντες διάκονοι σε
πόλεις και χωριά. Οι βασικές περιοχές που
δέχτηκαν το κήρυγμά τους, και οι αντίστοιχοι
πρωτεργάτες, ήταν:
Χαλκιδική και Μακεδονία. Ο Νικόλαος
Καζάνης υπήρξε κήρυκας σε κωμοπόλεις και χωριά
μέχρι τα ελληνοτουρκικά σύνορα.
Θεσσαλονίκη. Οι Σπύρος Ζαχαρόπουλος
και Θανάσης Τσιμπέρας αφοσιώθηκαν στη διάδοση
των νέων ιδεών.
Σέρρες. Διογένης Κονταξόπουλος.
Δυτική Θράκη και Ανατολική Μακεδονία.
Γιαννάκος Ζαχαριάδης.
Θεσσαλία. Δημήτρης Παρδαλός, Θεόδωρος
Παρδαλός, Απόστολος Βλαχλαβας, Γιάννης Κωστέλος,
Γεώργιος Παπαγεωργίου.
Κρήτη. Ιωάννης Μποσδογιάννης (είχε
μεταφράσει τα βιβλία του Ράσσελ στα ελληνικά),
Νίκος Βενιεράκης, Μανώλης Λιονουδάκης, Μίνως
Κοκκινάκης.
Ετσι, ο αριθμός των νέων μελών αύξανε
ολοένα και περισσότερο, για να φτάσει στα χρόνια
της Γερμανικής Κατοχής τους 1.770, μολονότι η επαφή
με την οργάνωση στο Μπρούκλιν διακόπηκε το 1938,
εξαιτίας της θέσπισης του νόμου περί
προσηλυτισμού από την κυβέρνηση Μεταξά.
Αναμφισβήτητη ώθηση στο έργο του κηρύγματος
έδωσε η έκδοση του περιοδικού "Ο Χρυσούς
Αιών" το 1936.
Αμέσως μετά την αποκατάσταση της
επαφής με τα κεντρικά γραφεία του κινήματος στις
ΗΠΑ το 1945, επισκέφθηκαν την Ελλάδα οι Ν. Ο. Νορ και
Μ. Τζ. Χένσελ, οπότε και έγιναν οι διευθετήσεις
για την ανέγερση κτιρίου του τμήματος στην οδό
Τενέδου στην Αθήνα. Σύντομα όμως, λόγω της
αυξανόμενης δραστηριότητας, παρουσιάστηκε η
ανάγκη οικοδόμησης καινούργιων εγκαταστάσεων
που θα στέγαζαν την οικογένεια Μπέθελ, το
εργοστάσιο και τα γραφεία. Το 1954, έτος που
ολοκληρώθηκε η κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων,
οι ευαγγελιζόμενοι αριθμούσαν περίπου τους 5.000.
Χαρακτηριστικό της επιτυχίας του κηρύγματος
ήταν ότι παρ' όλες τις δυσκολίες που το κίνημα
αντιμετώπισε στα χρόνια της στρατιωτικής
δικτατορίας (διακοπή έκδοσης της "Σκοπιάς",
απαγόρευση συναθροίσεων), ο αριθμός των νέων
μελών έφτασε τις 17.000 το 1974.
Με την αναθεώρηση του Συντάγματος το
1974, επιτεύχθηκε και η αναγνώριση λειτουργίας
θρησκευτικών σωματείων των Μαρτύρων του Ιεχωβά.
Το κεντρικό σωματείο, με την επωνυμία
"Χριστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά Ελλάδας"
και έδρα την Αθήνα, έχει σκοπό:
α) τη διατήρηση, ενίσχυση και προαγωγή
των δεσμών μεταξύ των Μαρτύρων του Ιεχωβά στην
Ελλάδα,
β) την εξυπηρέτηση των σκοπών της
Κεντρικής Εκκλησίας,
γ) την κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών
και τη διασφάλιση της ανεμπόδιστης άσκησης των
θρησκευτικών καθηκόντων,
δ) την προάσπιση των δικαιωμάτων των
Μαρτύρων του Ιεχωβά, που απορέουν από τους νόμους
και το Σύνταγμα.
Επιπλέον, αναπτύσσει εκδοτική
δραστηριότητα σχετικά με θέματα που αφορούν την
Εκκλησία.
Τα υπόλοιπα θρησκευτικά σωματεία
είναι τα εξής:
Μακεδονίας - Θράκης, το οποίο καλύπτει
τη Βόρεια Ελλάδα.
Λάρισας, που καλύπτει τη Θεσσαλία και
την Κρήτη.
Αιγιαλείας, που καλύπτει την
Πελοπόννησο.
Κέρκυρας, που καλύπτει τα νησιά του
Ιονίου και την Αμφισσα.
Σάμου, που καλύπτει τα νησιά του
Ανατολικού Αιγαίου. και τα Δωδεκάνησα.
Τα περιφερειακά σωματεία αυτά
λειτουργούν ως δορυφόροι και βρίσκονται σε
συνεχή συνεργασία με το κεντρικό σωματείο.
Η συνεχιζόμενη προσέλκυση νέων μελών
στην πίστη των Μαρτύρων του Ιεχωβά, δημιούργησε
την ανάγκη οικοδόμησης νέων κτιρίων Μπέθελ και
αιθουσών συναθροίσεων. Ετσι, το 1962 στο Μαρούσι,
χτίστηκε το καινούργιο κτίριο Μπέθελ, το οποίο
προσέφερε τη δυνατότητα για παραγωγή περιοδικών
και βιβλίων καλύτερης ποιότητας. Το 1977, στη
Μαλακάσα οικοδομήθηκε αίθουσα συνελεύσεων
χωρητικότητας 3.500 ατόμων, ενώ την ίδια εποχή
αποκτήθηκε χώρος συνελέυσεων στη Θεσσαλονίκη,
καθώς και ένα αμφιθέατρο και μια "Αίθουσα
Βασιλείας" στην Κρήτη. Τέλος, όταν το 1985 τα μέλη
της οικογένειας Μπέθελ ξεπερνούσαν τις 20.000, η
περιοχή του Ελαιώνα Βοιωτίας, έκτασης 220
στρεμμάτων, φιλοξένησε τις καινούργιες
εγκαταστάσεις του κινήματος που χρηματοδότησαν
οι Μάρτυρες του Ιεχωβά Ολλανδίας.. Τα εγκαίνια
των εγκαταστάσεων έγιναν τον Απρίλιο του 1991, με
μια μεγάλη εκδήλωση που θεωρείται ορόσημο στην
ιστορία των Χριστιανών Μαρτύρων του Ιεχωβά της
Ελλάδας.
Δ. Η Εμφάνιση και Εξέλιξη του
Κινήματος των Μαρτύρων του Ιεχωβά στις ΗΠΑ
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά
πρωτοεμφανίστηκαν στο Πίτσμπουργκ το 1870, όταν ο
νεαρός Charles Taze Russel και οι σύντροφοί του, που
αρχικά ονομάζονταν Σπουδαστές της Γραφής,
μελετώντας την Αγία Γραφή, κατέγραφαν τα
συμπεράσματά τους. Η επαφή του Russel με τον Χ.
Μπάρμπουρ, εκδότη θρησκευτικού περιοδικού
προσκείμενο στους Αντβεντιστές, έπεισε τον πρώτο
πως η αόρατη παρουσία του Χριστού στη γη είχε ήδη
ξεκινήσει το 1874 και, συνακόλουθα, είχε φτάσει η
ώρα για τη σύναξη των αληθινών Χριστιανών που θα
αποτελούσαν την τάξη της Βασιλείας. Στην
προσπάθειά του να αφοσιωθεί στη διάδοση αυτής
της αλήθειας, παράλληλα με το κήρυγμα και τα
ταξίδια, ο Russel εξέδωσε:
Υστερα από την αποχώρησή του από τον
"Κήρυκα" το 1879, ο Russel προχώρησε στην έκδοση
του περιοδικού "Η Σκοπιά της Σιών και Κήρυκας
της Παρουσίας του Χριστού". Επιπλέον, ένα χρόνο
αργότερα, επισκέφθηκε μεγαλουπόλεις των ΗΠΑ με
σκοπό την κάλυψη των αναγκών των πιστών του. Οι
συναθροίσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια του
ταξιδιού του Russel οδήγησαν στον σχηματισμό
τάξεων, που αργότερα μετονομάστηκαν σε
Εκκλησίες. Σύμφωνα με τα πρότυπα των Χριστιανών
του πρώτου αιώνα, τα μέλη των Εκκλησιών
συγκεντρώνονταν σε τακτά χρονικά διαστήματα για
τη μελέτη της Αγίας Γραφής. Η παραγωγή των
"Φυλλαδίων των Σπουδαστών της Γραφής", που
δίνονταν στους αναγνώστες της "Σκοπιάς"
προκειμένου να διατίθενται δωρεάν στο κοινό,
αλλά κυρίως η έκδοση μιας επτάτομης σειράς
βιβλίων με τίτλο "Χαραυγή της Χιλιετηρίδας",
οδήγησαν πολλά άτομα να κόψουν τους δεσμούς τους
με τις Εκκλησίες στις οποίες μέχρι τότε ανήκαν
και να προσχωρήσουν στη νέα Εκκλησία.
Γρήγορα, λοιπόν, πρόβαλε η ανάγκη για
επέκταση των κεντρικών γραφείων. Από τις νέες
εγκαταστάσεις στο Αλεγκένι, γνωστές και ως
"Βιβλικός Οίκος", αποστέλονταν
περιοδεύοντες εκπρόσωποι της Εταιρείας για το
συντονισμό της δράσης των νέων και τη διατήρηση
των επαφών μεταξύ των διαφόρων ομίλων,
οργανώνονταν γενικές συνελεύσεις και από τη
πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, εκδίδονταν
εφημερίδες, διευκολύνοντας τη μετάδοση των νέων
ιδεών. Αργότερα, τα κεντρικά γραφεία στεγάστηκαν
στο Μπρούκλιν ενώ το προσωπικό διέμενε σε κτίριο
με την ονομασία Μπέθελ, δηλαδή Οίκος του Θεού. Από
εκεί, τα έντυπα της Εταιρείας, διακινούνταν σε
όλο τον κόσμο.
Κατά τη λειτουργία της οργάνωσης των
Μαρτύρων του Ιεχωβά, παρουσιάστηκαν διαρθωτικές
αλλαγές. Από την ίδρυση της "Βιβλικής και
Φυλλαδικής Εταιρείας Σκοπιά της Πενσυλβάνιας"
το 1881 ως τις μέρες μας, διακρίνουμε τρεις
περιόδους στην εξέλιξη του κινήματος:
Πρώτη περίοδος (1881-1916). Αντιστοιχεί
στη θητεία του ιδρυτή και πρώτου προέδρου της
Εταιρείας, Κ. Τζ. Ρώσελ. Οι τοπικές εκκλησίες
αποτέλεσαν το βασικό βήμα για την θέσπιση της
εκκλησιαστικής διάρθρωσης. Επίσης, απαραίτητος
ήταν ο ετήσιος διορισμός πρεσβυτέρων (για την
επιμέλεια των πνευματικών αναγκών της εκκλησίας
και την καθοδήγηση του ποίμνιου) και διακονικών
υπηρεσιών (για την παροχή βοήθειας στο έργο των
πρεσβυτέρων) κατόπιν ψηφοφορίας των μελών της
Εκκλησίας "διά ανατάσεως της χειρός".
Δεύτερη Περίοδος (1917-1942). Η προεδρία
του Τ. Φ. Ράδερφορντ στην Εταιρεία, σηματοδοτεί
την έναρξη της δεύτερης περιόδου. Αρχικά,
παράλληλα με τους πρεσβύτερους και διακόνους
αναγνωρίστηκε η ύπαρξη μιας εξουσίας εκτός της
τοπικής εκκλησίας. Πρόκειτο για τον τοπικό
εκπρόσωπο της Εταιρείας, το λεγόμενο διευθυντή ή
διευθυντή υπηρεσίας, ο οποίος διοριζόταν από την
ίδια την Εταιρεία. Οι αρμοδιότητές του αφορούσαν
την οργάνωση του έργου, την ανάθεση τομέων
εργασίας, την ενθάρρυνση για συμμετοχή στο έργο
του δρόμου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930
καταργήθηκαν οι ετήσιες εκλογές για
πρεσβύτερους και διακόνους και δημιουργήθηκε
μια δεκαμελής επιτροπή υπηρεσίας, που
περιελάμβανε το διευθυντή υπηρεσίας, με σκοπό τη
διοργάνωση και διεξαγωγή του έργου. Το 1938, σε ένα
τελευταίο στάδιο, ύστερα από επανεξέταση των
εδαφίων της Αγίας Γραφής αποφασίστηκε πως οι
πρεσβύτεροι θα έπρεπε να διορίζονται από την
Εταιρεία, η οποία εννοείται λιγότερο ως νομικό
όργανο και περισσότερο ως χριστιανικό σώμα. Με
αυτόν τον τρόπο, η τοπική εκκλησία διόρισε μια
επιτροπή που έκανε τις εισηγήσεις της στην
Εταιρεία, αφού πρώτα εξέταζε τα προσόντα των
υποψηφίων πρεσβυτέρων. Υστερα από εκτίμηση των
συστάσεων και επανεξέταση των προσόντων τους, οι
τοπικοί αδελφοί διορίζονταν από τους
περιοδεύοντες εκπροσώπους της Εταιρείας.
Τρίτη Περίοδος (1942-1977). Κατά τη
διάρκεια αυτής της περιόδου επανήλθε το ζήτημα
της διάρθρωσης της οργάνωσης εξαιτίας των
προβλημάτων που δημιουργούσε η άρνηση
στράτευσης. Και ενώ ο αριθμός των μελών της
Εταιρείας ήταν απεριόριστος (εξαρτώμενος από τις
συνεισφορές στην Εταιρεία), το 1944 αποφασίστηκε να
ορίζονται μέλη με κριτήριο ότι είναι ενεργοί
Μάρτυρες του Ιεχωβά που θα υπηρετούν πιστά το
έργο της Οργάνωσης. Τα 300-500 μέλη θα εξέλεγαν το
Διοικητικό Συμβούλιο και αυτό, με τη σειρά του,
τους υπευθύνους του. Με δεδομένη τη ραγδαία
αύξηση των πιστών σε όλο τον κόσμο, από το 1971 οι
πρεσβύτεροι κάθε εκκλησίας μπορούσαν να είναι
περισσότεροι από έναν, απαρτίζοντας το
πρεσβυτέριο. Παράλληλα, τα μέλη της Διοικούσας
Επιτροπής, που βρίσκονταν σε συνεργασία με τα
μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, αυξήθηκαν. Το 1975
υιοθετήθηκε ο σχηματισμός έξη επιτροπών της
Διοικούσας Επιτροπής, αρμόδιων για τις
δραστηριότητες της Εταιρείας "Σκοπιά" και
των Εκκλησιών των Μαρτύρων του Ιεχωβά σε όλο τον
κόσμο. Αναλυτικότερα, δημιουργήθηκαν οι εξής
επιτροπές:
Ι. Επιτροπή Εισηγητή. Αποτελείται
από τον εκάστοτε εισηγητή, τον προηγούμενο και
τον επόμενο. Λαμβάνει εκθέσεις για επείγουσες
καταστάσεις και τις προωθεί στη Διοικούσα
Επιτροπή.
ΙΙ. Επιτροπή Συγγαρφής. Επιμελείται α)
το υλικό -έντυπο, μαγνητοφωνημένο ή
βιντεοσκοπημένο, β) τη διανομή του στο κοινό και
γ) το μεταφραστικό έργο.
ΙΙΙ. Επιτροπή Διδασκαλίας, Καθορίζει
τη διδακτική ύλη, επιτηρεί τη διδασκαλία των
οικογενειών Μπέθελ και ευθύνεται για τη
διεξαγωγή των συνελεύσεων (τοπικών,
περιφερειακών και διεθνών).
ΙV. Επιτροπή Υπηρεσίας. Επιβλέπει όλους
τους τομείς του ευαγγελικού έργου,
συμπεριλαμβανομένης της δραστηριότητας των
εκκλησιών και των περιοδευόντων επισκόπων.
V. Επιτροπή Εκδόσεων. Ευθύνεται για την
έκδοση και αποστολή των θρησκευτικών εντύπων, τη
λειτουργία των εργοστασίων και τη διευθέτηση
νομικών ζητημάτων.
VI. Επιτροπή Προσωπικού. Συντελεί στην
πνευματική βοήθεια των μελών των Οικογενειών
Μπέθελ και είναι υπεύθυνη για την πρόσκληση νέων
μελών από όλο τον κόσμο σε αυτές.
VII. Τέλος, από το 1976 λειτουργούν οι
τριμελείς ή τετραμελείς Επιτροπές Τμήματος
αρμόδιες για την επίβλεψη των τμημάτων της
Εταιρείας στις διάφορες χώρες, υπό την
κατεύθυνση της Διοικούσας Επιτροπής.