|
Το
Ελληνικό Παρατηρητήριο των
Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) δίνει
σήμερα στη δημοσιότητα την ανοικτή
επιστολή της Διεθνούς Ομοσπονδίας
Ελσίνκι προς το Συμβούλιο Υπουργών
Εξωτερικών του ΟΑΣΕ, η οποία
περιλαμβάνει έκκληση για την
αντιμετώπιση καίριων προβλημάτων
στις χώρες του ΟΑΣΕ. Σε αυτά
περιλαμβάνεται, σε συνέχεια σχετικής
πρωτοβουλίας του ΕΠΣΕ, και η χωρίς
κανένα περιορισμό αναγνώριση των
μειονοτήτων σε χώρες που δεν το
κάνουν πλήρως ή μερικά μέχρι τώρα.
Ολες οι χώρες της Νότιας Βαλκανικής
καθώς και η Σλοβενία και η Γαλλία
ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Η δε
αναφορά σε απαράδεκτους εδαφικούς
περιορισμούς στην αναγνώριση
περιλαμβάνει και τη μη αναγνώριση
της ελληνικής και της μακεδονικής
μειονότητας στην Αλβανία έξω από τις
επίσημες «μειονοτικές ζώνες» στη
Νότια Αλβανία. Υπάρχουν επίσης
αναφορές σε θέματα του Κοσόβου και
της Γιουγκοσλαβίας, μισαλλοδοξία
κατά των Ρομά και στην Ελλάδα, καθώς
και βασανιστηρίων στις περισσότερες
χώρες της περιοχής.
Βιέννη,
22 Νοεμβρίου 2000
Προς
Υπουργούς Εξωτερικών
Συμβούλιο
Υπουργών του ΟΑΣΕ
Βιέννη,
27-28 Νοεμβρίου 2000
Αξιότιμοι
κύριοι Υπουργοί,
Με
την ευκαιρία της Συνάντησης για την
Επισκόπηση της Υλοποίησης των
Συμφωνιών του ΟΑΣΕ τον προηγούμενο
μήνα, η Διεθνής Ομοσπονδία Ελσίνκι
για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (International
Helsinki
Federation for Human
Rights - IHF) εξέθεσε
λεπτομερώς παραβιάσεις των προτύπων «ανθρώπινης
διάστασης» του Ελσίνκι από
τουλάχιστον τα τρία τέταρτα των 55
μελών του οργανισμού.
Θα
θέλαμε να καλέσουμε τους Υπουργούς
Εξωτερικών του ΟΑΣΕ να αξιοποιήσουν
την ευκαιρία της συνάντησής τους στη
Βιέννη για να αντιμετωπίσουν ορισμένα
από τα οξύτερα και πλέον επίμονα
προβλήματα μη εφαρμογής των
δεσμεύσεων του Ελσίνκι, τα οποία
συνεχίζουν να προκαλούν μεγάλη
δυστυχία στην επικράτεια του ΟΑΣΕ.
Συγκεκριμένα
Ζητήματα σε Κράτη ή Περιοχές
·
Είναι
επιτακτική η ανάγκη πολιτικής
διευθέτησης της κατάστασης στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ,
και ο ΟΑΣΕ θα πρέπει να κάνει ό,τι
επιτρέπει η ισχύς του για να συμβάλει
στην εξεύρεση αποδεκτής λύσης. Το έργο
της Ομάδας Μινσκ δεν έχει αποφέρει
ικανοποιητικά αποτελέσματα μέχρι
στιγμής. Εντούτοις, μέχρις ότου
επιτευχθεί συμφωνία, εκατοντάδες
χιλιάδες προσφύγων και εκτοπισμένων
είναι δέσμιοι της έλλειψης ικανότητας
των εμπλεκομένων μερών να επιφέρουν
διευθέτηση του ζητήματος. Στο
Αζερμπαϊτζάν, περισσότεροι από 600.000
άνθρωποι ζουν σε αξιοθρήνητες
συνθήκες, σε αντίσκηνα ή κτιριακά
συγκροτήματα, ενώ περιμένουν επί
εννέα χρόνια να εγκαταλείψουν τους «προσωρινούς»
καταυλισμούς τους και να επιστρέψουν
στα σπίτια τους.
·
Ο
πληθυσμός της Υπερδνειστερίας (περιοχή
της Μολδαβίας) έχει εγκαταλειφθεί σε
ένα αυτοανακηρυγμένο κράτος, το οποίο
δεν αναγνωρίζει, ούτε και εφαρμόζει τα
διεθνή πρότυπα ανθρώπινων
δικαιωμάτων. Παρά τη δέσμευση της
Ρωσικής Ομοσπονδίας στη Συνάντηση
Κορυφής της Ισταμπούλ το 1999 να
αποσύρει βαθμιαία τις δυνάμεις του
Ρωσικού στρατού που σταθμεύουν στην
περιοχή (με στόχο συνολική αποχώρηση
μέχρι το τέλος του 2002), μέχρι στιγμής
δεν έχει υπάρξει καμία πρόοδος.
Πρόκειται για ένα τμήμα της
επικράτειας του ΟΑΣΕ στο οποίο ο
οργανισμός ασκεί υπερβολικά μικρή
επιροή, ενώ οι αρχές της περιοχής της
Υπερδνειστερίας παραβιάζουν τα
ανθρώπινα δικαιώματα με πλήρη
ατιμωρησία.
·
Δεν
υπάρχει ακόμη καμία λογοδοσία για
εγκλήματα πολέμου τα οποία
διαπράχθηκαν στην Τσετσενία. Η IHF
επιμένει, τόσο στον ΟΗΕ όσο και στον
ΟΑΣΕ, για τη σύσταση Διεθνούς
Επιτροπής Έρευνας, αλλά χωρίς
επιτυχία. Αν ο ΟΑΣΕ δεν πιέσει έτσι
ώστε ο Ειδικός Απεσταλμένος για τα
Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Τσετσενία
να επιδοθεί σε αυτό το έργο κατά τρόπο
ανεξάρτητο και αμερόληπτο, ή αν δεν
προσκληθεί ύπατος απεσταλμένος
διεθνούς οργανισμού να συμμετάσχει σε
αυτές τις προσπάθειες, δεν πρόκειται
να υπάρξει δικαιοσύνη για τα θύματα
του πολέμου της Τσετσενίας.
Απευθύνουμε έκκληση σε εσάς να
καταδικάσετε στο ανώτατο επίπεδο τις
συνεχιζόμενες στρατιωτικές ενέργειες
στην περιοχή και να επαναλάβετε την
ανάγκη πολιτικής λύσης της σύγκρουσης.
·
Η
πρόοδος σε περιφερειακά ζητήματα,
όπως η επιστροφή των προσφύγων, το
καθεστώς και η σταθερότητα του Κοσσυφοπεδίου
και η λογοδοσία για εγκλήματα πολέμου
στα Βαλκάνια, εξαρτάται από τις
καίριες μεταβολές στην περιοχή, ιδίως
τις παρούσες πολιτικές εξελίξεις στη
Σερβία. Σε αυτό το πλαίσιο, η υποχρέωση
αναγνώρισης του Διεθνούς Ποινικού
Δικαστηρίου για την Πρώην
Γιουγκοσλαβία στη Χάγη και η
συνεργασία με αυτό θα πρέπει να
τονιστεί και να επιβληθεί ως όρος για
την περαιτέρω ένταξη στις ευρωπαϊκές
δομές και τη διεθνή βοήθεια. Θα πρέπει
να υπάρξει δέσμευση της νέας ηγεσίας
της ΟΔΓ για την απελευθέρωση όλων
των πολιτικών κρατουμένων από το
Κοσσυφοπέδιο, οι οποίοι κρατούνται σε
σερβικά κελιά.
·
Η
περιοχή της Κεντρικής Ασίας
εμφανίζει κοινά προβλήματα που
σχετίζονται με την επιδείνωση της
δημοκρατίας και του κράτους δικαίου,
καθώς και ανησυχίες για τις πολιτικές
και θρησκευτικές ελευθερίες και τις
ελευθερίες του Τύπου, που απαιτούν την
προσοχή του ΟΑΣΕ. Είναι πολύ γνωστό
ότι οι Ισλαμιστές στην Κεντρική Ασία
αντιμετωπίζουν σοβαρή καταπίεση, μέσω
μαζικών συλλήψεων και βαριών ποινών. Ο
αγώνας κατά της τρομοκρατίας δεν
πρέπει να χρησιμοποιείται ως
δικαιολογία για αυθαίρετες συλλήψεις
και κτηνώδη καταπίεση. Ο ΟΑΣΕ θα
πρέπει να πιέσει τις αρχές του
Ουζμπεκιστάν να επανεξετάσουν τις
υποθέσεις χιλιάδων πολιτικών
κρατουμένων. Στην περιοχή συνολικά, ο
οργανισμός θα πρέπει να δείξει έντονη
υποστήριξη προς την κοινωνία των
πολιτών, με στόχο την προστασία ατόμων
και ομάδων που απειλούνται για το έργο
τους ως υπερασπιστές των ανθρώπινων
δικαιωμάτων.
·
Ο ΟΑΣΕ
θα πρέπει να αντιμετωπίσει την απειλή
για τη δημοκρατία και το κράτος
δικαίου που έχει εμφανιστεί σε πολυάριθμες
χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης,
μετά τη διενέργεια
ελαττωματικών δημοψηφισμάτων και
εκλογών που αμαυρώθηκαν από εκφοβισμό
αντιπολιτευόμενων κομμάτων, έλλειψη
ελευθερίας του Τύπου και απόπειρες
ελέγχου της ψηφοφορίας, για
παράδειγμα στο Κιργιστάν, το
Τατζικιστάν, την Ουκρανία, τη
Λευκορωσία, το Τουρκμενιστάν και πιο
πρόσφατα στο Αζερμπαϊτζάν.
Συγκεκριμένα
Ζητήματα Ανθρώπινων Δικαιωμάτων:
·
Βασανιστήρια
και απάνθρωπη μεταχείριση
κρατουμένων και φυλακισμένων από
αξιωματούχους επιφορτισμένους με την
επιβολή του νόμου υφίστανται σε όλες,
ουσιαστικά, τις χώρες του ΟΑΣΕ.
Οι μακρόχρονες δικαστικές
διαδικασίες και οι βαριές ποινές
συμβάλλουν στην ακραία υπερχείλιση
των φυλακών σε όλα, ουσιαστικά, τα
κράτη που βρίσκονται σε μετάβαση.
Υπάρχουν εκτεταμένες ενδείξεις
εσκεμμένης κακομεταχείρισης
κρατουμένων και κράτησης σε
απάνθρωπες συνθήκες, στα περισσότερα
πρώην σοσιαλιστικά κράτη. Η εξάπλωση
της φυματίωσης εξελίσσεται σε
πραγματική απειλή για τη ζωή των
κρατουμένων σε κάθε ένα από αυτά τα
κράτη. ’λλες μεταδοτικές ασθένειες,
λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης και
της κακής ποιότητας της διατροφής,
συμβάλλουν στη δημιουργία
καταστάσεων επιδημίας. Στη Ρωσία και
μόνο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο
συνολικός αριθμός φυματικών
κρατουμένων ανέρχεται περίπου στις
100.000. Υπολογίζεται ότι 14.000 κρατούμενοι
πεθαίνουν κάθε χρόνο στη Ρωσία,
περιλαμβανομένων και των
προφυλακισμένων, κάτι που ουσιαστικά
συνιστά μια de
facto μορφή θανατικής ποινής ακόμα και πριν
τη δίκη.
·
Η ύπαρξη
μιας μειονότητας είναι «πραγματικό
ζήτημα και όχι νομικό ζήτημα» (Διεθνές
Δικαστήριο). Εντούτοις, μερικά κράτη
συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι
μειονότητες υπάρχουν μόνο όταν
προβλέπεται από τους νόμους. Ο
σεβασμός για την ταυτότητα
οποιασδήποτε μειονότητας αποτελεί
προϋπόθεση για να θεωρηθεί ότι μία
χώρα σέβεται τα δικαιώματα των
μειονοτήτων. Θα θέλαμε να
παρακινήσουμε τις αρχές της Αλβανίας,
της Βουλγαρίας, της Γαλλίας, της
Ελλάδας, της Μακεδονίας, της Σλοβενίας
και της Τουρκίας να σεβαστούν το
δικαίωμα του κάθε ατόμου που
διεκδικεί σήμερα μειονοτική
ταυτότητα, ανεξαρτήτως ιστορικών
παραδόσεων και γεωγραφικής κατανομής,
και να παραχωρήσουν σε όλα τα άτομα
που ανήκουν σε αυτές τις μειονότητες
τουλάχιστον όλα τα δικαιώματα που
προβλέπονται από τα συναφή διεθνή
κείμενα. Ο ΟΑΣΕ, και ιδίως ο Ύπατος
Αρμοστής για τις Εθνικές Μειονότητες,
υπάρχει για να παράσχει κάθε
απαραίτητη συμβουλή και μεσολάβηση.
·
Ο ΟΑΣΕ
θα πρέπει να συνεχίσει να δίνει πλήρη
προσοχή στο ζήτημα των Ρομά, οι
οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρά
προβλήματα διακρίσεων, ρατσισμού και
ξενοφοβίας. Η εχθρότητα απέναντι
στους Ρομά αυξάνεται (π.χ. επιθέσεις
σκίνχεντ εναντίον Ρομά στην Τσεχική
Δημοκρατία και τη Σλοβακία,
μισαλλοδοξία στην Ελλάδα, στη
Μακεδονία, στην Ουγγαρία και στην
Ουκρανία). Οι Ρομά στο Κοσσυφοπέδιο
υποφέρουν θεωρούμενοι συλλογικά
ένοχοι συνεργασίας με τις σερβικές
δυνάμεις και συμμετοχής σε εγκλήματα
πολέμου κατά τη διάρκεια της
σύγκρουσης εκεί.
Ελπίζουμε
ότι θα βρείτε την ευκαιρία να
αποδώσετε σε αυτές τις ανησυχίες για
τα ανθρώπινα δικαιώματα τη
σπουδαιότητα που τους αξίζει.
Σας
ευχόμαστε μια καρποφόρα συνάντηση.
Με
τιμή,
Λουντμίλα
Αλεξέγεβα
’αρον Ρόουντς
Πρόεδρος
Γενικός Διευθυντής
|
