Μαρτυρία της Aysel Zeybek
στελέχους του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι

8/12/1999

"Επέστρεφα σήμερα με λεωφορείο στην Ελλάδα από Κωνσταντινούπολη. Ταξίδευα μόνη μου ανάμεσα σε αγνώστους. Γύρω στις 2.30 μ.μ., έχοντας πλησιάσει τα Ελληνοτουρκικά σύνορα, ο οδηγός συνέστησε στους επιβάτες να μην κατέβουν από το όχημα κατά τη διάρκεια του ελέγχου των διαβατηρίων και ζήτησε να συγκεντρωθούν και να παραδοθούν σε αυτόν όλα τα διαβατήρια, προκειμένου ο ίδιος να τα περάσει στους ελεγκτές. Όσο ο έλεγχος ήταν σε εξέλιξη, κάποιος με πολιτικά ανέβηκε στο λεωφορείο και πλησιάζοντάς με μου ανακοίνωσε ότι θα έπρεπε να ελεγχθούν οι αποσκευές μου. Κατέβηκα από το όχημα και υπέδειξα στον κύριο τις τρεις βαλίτσες μου. Σε αντίθεση με τις αποσκευές Ρώσων και άλλων επιβατών του λεωφορείου, οι δικές μου ελέγχθηκαν όχι από ένστολους τελωνειακούς υπαλλήλους αλλά από άτομα με πολιτικά που ήταν προφανώς από την ασφάλεια. Στη συνέχεια, ο προαναφερόμενος κύριος (που στη συνέχεια έμαθα ότι ονομάζεται Κώστας και τον οποίο βλέπω συχνά στα σύνορα και δείχνει από όσα γνωρίζει ότι είναι αστυνομικός) έψαξε και την τσάντα με τα προσωπικά μου αντικείμενα που είχα στον ώμο μου. Άνοιξε ακόμη και την ατζέντα μου όπου είχα σημειώσει αριθμούς τηλεφώνων, μεταξύ άλλων και βουλευτών του Τουρκικού Κοινοβουλίου. Τέλος, περιεργάστηκε μια δημοσιογραφική ταυτότητα της εφημερίδας Express σχολιάζοντας: "Δεν φτάνει που είσαι μπλεγμένη με οργανώσεις, είσαι και δημοσιογράφος". Έκλεισα στη συνέχεια τις βαλίτσες και την τσάντα και προχώρησα προς το εσωτερικό των γραφείων καθ' υπόδειξη του κυρίου. Όταν μου ζήτησε να βγάλω ό,τι έγγραφα διέθετα μαζί μου, του απάντησα ότι δεν διέθετα τίποτε περισσότερο από αυτά που είχε ήδη δει στις αποσκευές και την τσάντα μου, τα οποία ωστόσο ήμουν πρόθυμη να ελέγξει εκ νέου εάν έκρινε σκόπιμο.

Νομίζοντας, τέλος, ότι η δημοσιογραφική μου ταυτότητα αφορούσε εφημερίδα που ανήκει στον Α. Ντεντέ με ρώτησε ποια είναι η σχέση μου με τον εν λόγω άτομο. Του απάντησα ότι είχε κάνει λάθος και ότι η εφημερίδα ανήκει στον Ερχάν Ιμάμογλου και όχι στον Ντεντέ, γεγονός που παραδέχτηκε στη συνέχεια.

Όταν με τη σειρά μου ζήτησα να μάθω το λόγο της συγκεκριμένης έρευνας και της τρίωρης ταλαιπωρίας μου, αναφέροντας μάλιστα το αίτημα όχι μόνο ως δικό μου αλλά και του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι, του οποίου είμαι στέλεχος, ο εν λόγω κύριος απάντησε: "Εδώ δεν σε εκπροσωπεί ούτε η οργάνωση ούτε εσύ εκπροσωπείς την οργάνωσή σου ή κανέναν άλλο. Εμείς κάνουμε εδώ ό,τι θέλουμε και ελέγχουμε τα πάντα".

Όταν ένας τελωνειακός υπάλληλος, ο οποίος με γνώριζε από παλαιότερα ταξίδια μου, προσπάθησε να με υπερασπιστεί, ο εν λόγω κύριος τον πήρε παράμερα και διαπληκτίστηκε μαζί του. Όταν έληξε η αψιμαχία τους, ο ίδιος υπάλληλος με πλησίασε ζητώντας να μάθει σε ποια οργάνωση είμαι και αν αγωνίζομαι για τα δικαιώματα των Τούρκων στη Θράκη. Από τα παραπάνω, σε συνδυασμό ότι κανένας άλλος επιβάτης δεν πέρασε από παρόμοιο έλεγχο, είναι προφανές ότι ο επιλεκτικός, καταχρηστικός και εξευτελιστικός αυτός έλεγχος έγινε λόγω της ιδιότητάς μου του στελέχους οργάνωσης ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Ύστερα από το επεισόδιο, επιβάτες και οδηγός με κοιτούσαν παράξενα, με βλέμματα επίμονα ρωτώντας "τι κακό έχω κάνει", "τι έχω κάνει στον Κώστα και τον θύμωσα έτσι" και άλλα σχετικά. Απέφυγα να απαντήσω αλλά σίγουρα η κατάσταση δεν ήταν ευχάριστη.