Γιατροί του Κόσμου
Δίκτυο Drom για τα Κοινωνικά Δικαιώματα των Τσιγγάνων
Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι

14/9/1999

ΘΕΜΑ: ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΖΕΦΥΡΙΟΥ

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις Γιατροί του Κόσμου, Δίκτυο Drom για τα Κοινωνικά Δικαιώματα των Τσιγγάνων, Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων και Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι καλούν κυβέρνηση, ΚΕΔΚΕ, πολιτικά κόμματα και δημοτικές παρατάξεις του Δήμου Ζεφυρίου να καταδικάσουν τις χθεσινές ρατσιστικές δηλώσεις του Δημάρχου Ζεφυρίου Απόστολου Ζέρβα για τους Ρομά (Τσιγγάνους) που ζουν στο Δήμο Ζεφυρίου και, σε περίπτωση που δεν τις ανακαλέσει, να τον απομονώσουν πολιτικά.

Απαντώντας σε καταγγελίες σεισμόπληκτων Ρομά του Δήμου Ζεφυρίου για συστηματικό παραγκωνισμό τους στην παροχή βοήθειας, ο Δήμαρχος δήλωσε: "Γύφτικες ιστορίες. Μη με απασχολείτε άλλο με τους Τσιγγάνους. Εξαιτίας τους δεν είναι αποτελεσματικός ο μηχανισμός που έχει κινηθεί. Εχουν κατακλέψει τον κόσμο" ("Ελευθεροτυπία" 14/9/1999, σ. 53).

Οι δηλώσεις είναι ρατσιστικές γιατί αποτελούν "συλλογική συκοφάντηση" τμήματος του πληθυσμού με ιδιαίτερα πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Με δεδομένη την αφάνταστη ταλαιπωρία όλων των σεισμόπληκτων, Ρομά και μη, και την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση στην οποία είναι σήμερα, οι δηλώσεις αυτές αποτελούν επιπλέον "απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση," παραβιάζοντας το Αρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων. Ο ισχυρισμός ότι οι Ρομά είναι ένοχοι εγκλημάτων κλοπής παραβιάζει το τεκμήριο της αθωότητας ομάδας πολιτών με ιδιαίτερα πολιτιστικά χαρακτηριστικά (άρθρο 6.2 σε συνδυασμό με άρθρο 14 της ίδιας Σύμβασης). Προερχόμενος δε από Δήμαρχο παραβιάζει και το άρθρο 4γ της Διεθνούς Σύμβασης για την Κατάργηση Κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων που δεσμεύει "τα Κράτη μέλη (…) να εφαρμόσουν άμεσα και θετικά μέτρα ενδεδειγμένα για την εξάλειψη κάθε παρότρυνσης ή ενεργειών προς φυλετική διάκριση (…) όπως μεταξύ των άλλων (…) να μην επιτρέπουν στις δημόσιες Αρχές ούτε στους δημόσιους φορείς, εθνικούς ή τοπικούς, την παρότρυνση προς φυλετική διάκριση ή ενθάρρυνσή της."

Κατόπιν αυτών, καλούνται:

1. Κυβέρνηση και ΚΕΔΚΕ να καταδικάσουν απερίφραστα τις δηλώσεις αυτές και να δηλώσουν τι άλλα μέτρα θα πάρουν σε εφαρμογή του παραπάνω άρθρου 4γ.

2. Ολες οι δημοτικές παρατάξεις του Δήμου Ζεφυρίου και όλα τα πολιτικά κόμματα, ιδιαίτερα δε όσοι στήριξαν στην πρόσφατη εκλογή του το Δήμαρχο, να καταδικάσουν τις δηλώσεις αυτές και να απαιτήσουν να τις ανακαλέσει και να ζητήσει συγγνώμη από τους Ρομά, αλλιώς να τον απομονώσουν πολιτικά.

Παράρτημα

Στις 12/9/1999 ο ίδιος Δήμαρχος είχε προβεί σε ανάλογες δηλώσεις και για το ίδιο θέμα στην εφημερίδα "Αυγή". Παραθέτουμε ολόκληρο το σχετικό απόσπασμα που κάνει ακόμη περισσότερο σαφή τη ρατσιστική αντιμετώπιση των Ρομά κατοίκων Ζεφυρίου από το Δήμαρχο της περιοχής:

"Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από την κινητοποίηση του δήμου Ζεφυρίου. Όλοι δουλεύουμε σε εικοσιτετράωρη βάση. Τα μόνα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε ήταν με τους Τσιγγάνους, οι οποίοι έκαναν πλιάτσικο στις σκηνές, έκαναν εμπόριο με αυτές, συνεπλάκησαν με δημότες, ξυλοκόπησαν εργαζομένους του δήμου και δημιούργησαν αρκετά προβλήματα στη διανομή της βοήθειας. Αναγκαστήκαμε να έχουμε την ανάγκη των ΜΑΤ για να κάνουμε τη δουλειά μας."

Προσθήκη 1

Στις 18/9/1999 η εφημερίδα Ελευθεροτυπία δημοσίευσε διαμαρτυρία του Δημάρχου Ζεφυρίου για το δημοσίευμα της 14/9/1999 και την ανταπάντηση της συντάκτριας, κ. Ν. Γιαννίρη. Παραθέτουμε αυτούσιο το κείμενο:

"Για τους Τσιγγάνους του Ζεφυρίου

Διαμαρτύρεται ο δήμαρχος Ζεφυρίου, Απ. Ζέρβας, με επιστολή στην "Ε", πως η αποσπασματική απόδοση φράσεών του σχετικά με καταγγελίες σεισμόπληκτων Τσιγγάνων για παραγκωνισμό τους από την προσφερόμενη βοήθεια έγιναν η αιτία να "φανεί η θέση του ρατσιστική έναντι των Τσιγγάνων γενικά".

Αναφέρει μεταξύ άλλων: "Η απάντησή μου αφορούσε μόνο κάποιους καταγγέλλοντες το δήμαρχο για αδιαφορία, οι οποίοι έχουν αυτοβαφτιστεί πρόεδροι Τσιγγάνων και προσπαθούν να επικυρώσουν την προεδρία τους γινόμενοι μονίμως διαμαρτυρόμενοι επισκέπτες καναλιών και εφημερίδων. Η απάντησή μου αφορούσε τους καταγγέλλοντες γνωστούς Τσιγγάνους και σε καμία περίπτωση δεν είχε γενικό χαρακτήρα"... "Εκτιμώ ότι πρέπει να διευκρινιστεί ποιους αφορούσε η μη αποδοθείσα εξ ολοκλήρου τοποθέτησή μου και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να έχει γενικό χαρακτήρα για τους Τσιγγάνους που αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του δήμου μας και τα όποια προβλήματα αφορούν πρόσωπα και όχι κοινωνική ομάδα".

Απάντηση: Είναι ευχάριστο για έναν συντάκτη μέσα από το ρεπορτάζ του να ανακαλούνται απόψεις που από επίσημα χείλη (ίσως κάτω από καθεστώς απροσεξίας) προσβάλλουν μια κοινωνική ομάδα. Βέβαια σ' αυτήν την ανάκληση -με χαρά θα περιμένουμε και την έμπρακτη απόδειξή της- πρέπει να έπαιξε ρόλο και η δημόσια καταγγελία εκ μέρους 4 μη κυβερνητικών οργανώσεων των σχετικών δηλώσεων. Θυμίζω όμως πως πριν προλάβω να αναφέρω τις καταγγελίες (διαπιστωμένες στην πλειονότητά τους με επιτόπιο ρεπορτάζ) ή την προέλευσή τους με αποστόμωσε απαντώντας "Γύφτικες Ιστορίες. Μόνο αυτό". Επέμεινα για μια δήλωση και αυτές για τους Τσιγγάνους μεταφέρθηκαν αυτούσιες. Παραλείφθηκε τελικά κακώς η φράση του "Για να καλυφθούν κάπως ο ανάγκες έχω μοιράσει γενικά 850 σκηνές... Στο κάτω κάτω οι Τσιγγάνοι αποτελούν μόνο το 15% του πληθυσμού".

Ν. ΓΙΑΝΝΙΡΗ"

(Eλευθεροτυπία, 18/9/1999, σελ. 49)

Προσθήκη 2

Παραθέτουμε επιστολή που απέστειλαν οι οργανώσεις μας -και η οποία δεν δημοσιεύτηκε- προς την εφημερίδα Ελευθεροτυπία σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας στις 18/9/1999:

Κύριο Σεραφείμ Φυντανίδη
Διευθυντή της εφημερίδας “Ελευθεροτυπία”

Αθήνα, 20 Σεπτεμβρίου 1999

Αγαπητέ κύριε Φυντανίδη,

Με ικανοποίηση διαβάσαμε στην Ελευθεροτυπία (18/9/1999) τη διευκρίνιση του Δημάρχου Ζεφυρίου, κ. Απ. Ζέρβα, ότι οι Ρομά (Τσιγγάνοι) "αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του δήμου μας και τα όποια προβλήματα αφορούν πρόσωπα και όχι κοινωνικές ομάδες" και ότι η προηγούμενη δηλώσή του "αφορούσε μόνο κάποιους καταγγέλλοντες το δήμαρχο για αδιαφορία (…) και σε καμία περίπτωση δεν είχε γενικό χαρακτήρα".

Καλό θα ήταν όμως ο κ. Δήμαρχος να μην κατηγορεί τη συντάκτριά σας για διαστρέβλωση των φράσεών του "ώστε να φανεί η θέση του ρατσιστική έναντι των Τσιγγάνων γενικά" γιατί ο ίδιος είχε προβεί σε ανάλογες χαρακτηριστικές δηλώσεις στην εφημερίδα Αυγή (12/9/1999) που δεν διέψευσε ποτέ. Παραθέτουμε ολόκληρο το σχετικό απόσπασμα, ώστε οι αναγνώστες σας να βγάλουν τα συμπεράσματά τους:

"Τα μόνα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε ήταν με τους Τσιγγάνους, οι οποίοι έκαναν πλιάτσικο στις σκηνές, έκαναν εμπόριο με αυτές, συνεπλάκησαν με δημότες, ξυλοκόπησαν εργαζομένους του δήμου και δημιούργησαν αρκετά προβλήματα στη διανομή της βοήθειας. Αναγκαστήκαμε να έχουμε την ανάγκη των ΜΑΤ για να κάνουμε τη δουλειά μας".

Με τιμή

Οι εκπρόσωποι των οργανώσεων:

Γιατροί του Κόσμου (Ελπίδα Ευθυμιάτου)
Δίκτυο Drom για τα Κοινωνικά Δικαιώματα των Τσιγγάνων (Θανάσης Τριαρίδης)
Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (Ναυσικά Παπανικολάτου)
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (Παναγιώτης Δημητράς)