AIM (Εναλλακτικό Δίκτυο Πληροφόρησης) - Γραφείο Αθήνας

6/8/2000

«Προτιμώ να πάψω να λέγομαι Τσιγγάνος παρά να ανήκω σε ξεχωριστή εθνότητα», δήλωσε ο Γιάννης Χαλιλόπουλος, εκπρόσωπος της Ένωσης Ελλήνων Τσιγγάνων. Σχολίαζε, στην «Ελευθεροτυπία», την έκκληση του Παγκόσμιου Συνεδρίου της Διεθνούς Ενωσης Ρομά, που έγινε στα τέλη του Ιουλίου 2000, στην Πράγα, για την αναγνώριση των Ρομά ως «έθνους χωρίς κράτος». «Πιστεύω ότι πίσω απ’όλα αυτά κρύβονται οι Αμερικανοί», πρόσθετε ο Χρήστος Λάμπρου, πρόεδρος της «Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Ελλήνων Ρομά». «Θέλοντας να διατηρήσουν την ηγεμονική τους κυριαρχία στον πολύπαθο χώρο της Ευρώπης, προσπαθούν τώρα να δημιουργήσουν θέμα από το πουθενά χρησιμοποιώντας τους Τσιγγάνους της Ευρώπης, η πολιτική κρίση και η διόραση των οποίων λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης βρίσκεται ακόμη σε εμβρυακό επίπεδο».

Ο Λάμπρου ανέπτυξε απόψεις παρόμοιες με εκείνες που υπήρχαν στη διαβόηυτη εθνικιστική εφημερίδα «Ελέυθερος Τύπος» πριν δύο ημέρες (4/8/2000), σε ένα άρθρο με θέμα «Εμπόδια στα Σχέδια των ΗΠΑ για τα Βαλκάνια η Ολυμπιάδα [του 2004]». Ο ανταποκριτής της εφημερίδας στην Ουάσιγκτον, περιγράφοντας δήθεν αμερικανικά σχέδια για την αποσταθεροποίηση των Βαλκανίων, έγραφε: «Οι Τσιγγάνοι της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, υπό πλήρη αμερικανική υποστήριξη, έχουν σηκώσει παντιέρα, σε μια πρόδηλη προσπάθεια δημιουργίας κρατικής οντότητας».

Αυτοί οι περήφανοι Ελληνες, έτοιμοι να αποβάλουν τη Ρομανί ταυτότητά τους και θεωρώντας εαυτούς τόσο πολύ ωριμότερους από τους ηγέτες των Ρομά του υπόλοιπου κόσμου ώστε να μην πέφτουν σε αμερικανική παγίδα, πιστεύουν επίσης ότι, όπως δήλωσε ο Χ. Λάμπρου, «δεν έχουμε υποστεί τη βία και το ρατσισμό που βίωσαν οι Τσιγγάνοι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες». Και όλες αυτές οι ανησυχητικές αναφορές για το μισό πληθυσμό των Ρομά στην Ελλάδα που ζουν σε εξαθλιωμένους καταυλισμούς και αντιμετωπίζουν κάθε μορφή ρατσισμού, παρενοχλήσεων, και αστυνομικής βίας; Αυτοί οι εκπρόσωποι των Ρομά, εκφράζοντας τις απόψεις των Ρομά που έχουν αφομοιωθεί από την ελληνική κοινωνία, θα απέριπταν αυτούς τους ισχυρισμούς για τους σκηνίτες Ρομά, με τους οποίους άλλωστε δεν έχουν και καμμιάν σχέση ή επαφή.

Οπως η ΜΚΟ «Γιατροί του Κόσμου» δήλωσε, σε ένα συνέδριο που έγινε στις 15 Ιανουαρίου 2000 «Δυστυχώς ποτέ δεν συναντηθήκαμε με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων ΡΟΜ ούτε όταν υπερασπιζόμασταν τα δικαιώματα των σκηνιτών τσιγγάνων, ούτε όταν τα ποτάμια φουσκώναν και πλημμύριζαν τις παράγκες τους, ούτε όταν οι πληθυσμοί αυτοί διώχνονταν από την αστυνομία, ούτε στις δικαστικές εξώσεις εναντίον τους, ούτε όταν οι δήμαρχοι πυρπολούσαν παράγκες, ούτε όταν διεκδικούσαμε και πετυχαίναμε για αυτούς πόσιμο νερό, ούτε όταν προτείναμε και υλοποιούσαμε αυτοδιαχειριζόμενους οικισμούς, ούτε όταν τους εμβολιάζαμε και τους παρείχαμε πρωτοβάθμια αγωγή υγείας, ούτε όταν προτείναμε Νόμους για τους Αυτοδιαχειριζόμενους Οικισμούς ή για τον υποχρεωτικό εμβολιασμό τους από το κράτος. Εμείς παίζουμε μπάλα μαζί με αυτούς που είναι μέσα στο γήπεδο και όχι με αυτούς που βρίσκονται στην κερκίδα. Για αυτό δεν προσκλήθηκε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Τσιγγάνων, η οποία σε καμία περίπτωση δεν είναι θεσμικό όργανο, ούτε θεωρούμε πως αντιπροσωπεύει τους σκηνίτες τσιγγάνους, ούτε γνωρίζουμε τη δράση της εάν αυτή υπάρχει» (βλπ. και το σχετικό άρθρο “Assimilationist vs. Multiculturalist Approaches to Greece’s Roma” της Χριστίνας Ρουγγέρη, AIM Athens, 29/2/2000).

Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν η άποψη του προέδρου της Ομοσπονδίας (σε άρθρο του στο Ενθετο για τους Ρομά της «Ελευθεροτυπίας», 11/3/2000) ότι η Ομοσπονδία του είναι «εξαιρετικά επιφυλακτική για τις ΜΚΟ (…) αφού η μέχρι σήμερα δράση ορισμένων εξ αυτών δεν μας έχει ξεκαθαρίσει πλήρως τις πραγματικές τους προθέσεις». Προσέθετε δε ότι διαφωνούσε και με τη δημιουργία αυτοδιαχειριζόμενων κοινοτήτων Ρομά σε αντικατάσταση των εξαθλιωμένων καταυλισμών, ένα σχέδιο που υποστήριζαν ΜΚΟ και οι ίδιοι οι ενδιαφερόμενοι σκηνίτες Ρομά. Ενας λόγος ήταν «η χρησιμοποίηση του όρου ‘αυτοδιαχειριζόμενος’ ίσως (…) μεγενθύνει την ψευδαίσθηση αυτονομίας που νοιώθουν οι Τσιγγάνοι σε τέτοιους χώρους και τους οδηγήσει σε δρόμους εντονότερης παραβατικότητας». Στο μεταξύ, η Ομοσπονδία με χαρά μπήκε στη νέα κυβερνητική επιτροπή με αρμοδιότητα τη (μη) πολιτική για τους Ρομά. Επιτροπή που δημιούργησε η Υπουργός Εσωτερικών και το Γραφείο Ποιότητας Ζωής του Γραφείου Πρωθυουργού, και από την οποία οι εξαθλιωμένοι Ρομά και οι ΜΚΟ αποκλείστηκαν. Η Ομοσπονδία πιθανότατα ανταπέδιδε έτσι τη φιλοφρόνηση προς την Υπουργό και το Γραφείο που είχαν παραστεί στην έναρξη και σε όλη τη διάρκεια, αντίστοιχα, του ιδρυτικού συνεδρίου της Ομοσπονδίας πριν ένα χρόνο, συνεδρίου που κατά τα άλλα είχε γίνει «κεκλεισμένων των θυρών»…

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο των πολύ χαρακτηριστικών συνεντεύξεων αυτών των ηγετικών στελεχών των Ρομά.

(Αρθρο της Γεωργίας Δάμα στην «Ελευθεροτυπία», 2-8-2000)

«Δεν έχουμε υποστεί τη βία και το ρατσισμό που βίωσαν οι Τσιγγάνοι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και γι’αυτό ποτέ δεν θελήσαμε τη δημιουργία δικού μας κράτους. Είμαστε αντίθετοι σε όποιο σκεπτικό μας θέλει ξεχωριστή εθνότητα», υποστηρίζουν οι Τσιγγάνοι που ζουν στη χώρα μας απορρίπτοντας τη διακήρυξη του παγκοσμίου συνεδρίου Αθιγγάνων.

«Η δική μας άποψη είναι ξεκάθαρη. Οι Έλληνες Τσιγγάνοι δεν συμφωνούμε με το σκεπτικό των φίλων μας Τσιγγάνων από την υπόλοιπη Ευρώπη. Πιστεύουμε ότι η θεωρία του έθνους δίχως κράτος -όπως μας έχει διδάξει άλλωστε και η ιστορία- είναι ουτοπικό επιχείρημα, διότι αργά ή γρήγορα μία κοινωνική ομάδα που αναγνωρίζεται ως έθνος θα αναζητήσει αυτοδιαχείριση και αυτοδιοίκηση με φυσικό επακόλουθο την δημιουργία κράτους», μας απάντησε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Χρίστος Λάμπρου.

«Εμείς οι Έλληνες Τσιγγάνοι επανειλημμένως έχουμε τονίσει δημόσια και ιδιωτικά ότι είμαστε πρώτα και πάνω απ’όλα Έλληνες που τυγχάνει να έχουμε τσιγγάνικη καταγωγή. Ως εκ τούτου η Ομοσπονδία των Ελλήνων Τσιγγάνων απορρίπτει τη διακήρυξη των Τσιγγάνων της Ευρώπης και σε καμία περίπτωση δεν θα συμμετάσχει σε παρόμοιες δραστηριότητες που θα έχουν ως σκοπό και στόχο την ανάδειξη των Τσιγγάνων ως εθνοτική ομάδα».

• Πίσω από τη διακήρυξη κρύβονται κάποια συμφέροντα;

«Πιστεύω ότι πίσω απ’όλα αυτά κρύβονται οι Αμερικανοί που, θέλοντας να διατηρήσουν την ηγεμονική τους κυριαρχία στον πολύπαθο χώρο της Ευρώπης, προσπαθούν τώρα να δημιουργήσουν θέμα από το πουθενά χρησιμοποιώντας τους Τσιγγάνους της Ευρώπης, η πολιτική κρίση και η διόραση των οποίων λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης βρίσκεται ακόμη σε εμβρυακό επίπεδο».

• Η αντίδρασή τους δεν εκπορεύεται και από την καταπίεση;

«Βέβαια, στην όλη υπόθεση διαφαίνεται και μία άλλη διάσταση: Η άποψη των Τσιγγάνων της Ευρώπης ωθείται προς αυτά τα μονοπάτια κυρίως επειδή έχουν υποστεί διώξεις προγκρόμ, καταπίεση, κοινωνικό παροπλισμό και παραγκωνισμό. Ουσιαστικά δηλαδή, για μένα προσωπικά, η απέλπιδα αυτή κραυγή των Τσιγγάνων είναι προς την Ευρωπαϊκή Ένωση».

• Τι θα βοηθούσε στις εξελίξεις;

«Είναι μια κραυγή απελπισίας, ώστε οι εξελίξεις και η ενοποίηση του ευρωπαϊκού χώρου, καθώς και οι κυβερνήσεις των κρατών της Ευρώπης, να λάβουν σοβαρότερα υπόψη τους το τσιγγάνικο πρόβλημα, έτσι ώστε οι Τσιγγάνοι να μην αποπροσανατολιστούν στον κυκεώνα των εξελίξεων αλλά να καταλάβουν τέτοια θέση στη νέα Ευρώπη όπως ταιριάζει στην πολιτιστική κληρονομιά και το πολιτιστικό έργο που έχουν παράγει σ’αυτήν την ήπειρο».

«Προτιμώ να πάψω να λέγομαι Τσιγγάνος παρά να ανήκω σε ξεχωριστή εθνότητα», μας είπε ο Γιάννης Χαλιλόπουλος, εκπρόσωπος της Ένωσης Ελλήνων Τσιγγάνων, υποστηρίζοντας ότι «οι Έλληνες τσιγγάνοι δεν έχουν το ίδιο όνειρο με τους Τσιγγάνους άλλων ευρωπαϊκών χωρών. «Εμείς ως Έλληνες Τσιγγάνοι θεωρούμε πως τα συμφέροντά μας είναι στο εσωτερικό της χώρας-μέλους όπου ζούμε. Από την Ευρώπη διεκδικούμε την υποστήριξή της, ως κοινωνικά ευαίσθητη ομάδα, για να καταφέρουμε να ενταχθούμε. Για την ένταξη των Τσιγγάνων απαιτούνται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες μέτρα ένταξης, ανάλογα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν».

Θυμίζει ακόμη πως όλοι οι Τσιγγάνοι «αγαπούν την Ελλάδα γιατί είναι το πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος όπου πάτησαν και την θεωρούν πατρίδα τους και στο λεξικό τους χρησιμοποιούν ελληνικές λέξεις».

.