AIM (Εναλλακτικό Δίκτυο Πληροφόρησης) - Γραφείο Αθήνας

19/8/2000

Με την δημοσιογραφία δεν είμαι τελείως άσχετος...Εκτός του γεγονότος ότι με έλκει (παρ’ολο που υπάρχουν χίλια κίνητρα απώθησης) κάθε τόσο “ξεφουρνίζω” και κάποιο άρθρο...Περί ρατσισμού και Βαλκανίων συνήθως...Περί “επιχειρήσεων σκούπα” και τα “πιθανότατα αλβανοί” και τα “εξ απ’ εδώ βάρβαροι” και τον βαλκανικό εθνοκεντρισμό -ήτοι «πανεχθρισμό»...Μάλιστα μία φορά έφθασα μέχρι το σημείο, που μεσουρανούντος του πολέμου στο Κόσοβο, δεν βρήκα τίποτε καλύτερο να προτείνω παρά το “Προδότες Όλων των Βαλκανικών Λαών Ενωθείτε!” (που έτυχε και αγγλικής μετάφρασης από τις εκδόσεις Verso...)

Τέλος πάντων, επειδή αλλού θέλω να το πάω, πρέπει να σταγονομετρήσω τις περιπλανήσεις μου...Να μπούμε κατευθείαν στο “ψητό”: τέσσερις μήνες πριν, τελείως ξαφνικά - όπως συμβαίνουν συνήθως τα θαύματα - μου προτείνουν από την ΕΡΑ να αναλάβω την παραγωγή μίας ωριαίας εβδομαδιαίας εκπομπής στα αλβανικά που θα απευθυνόταν στους αλβανούς μετανάστες...Ήδη η ΕΡΑ εδώ και δύο χρόνια έχει ανοίξει τις πύλες της πρός την ανάγκη των μεταναστών -νομίμων και μη- για ενημέρωση... Όποιος γνωρίζει τα πράγματα πως έχουν, ξέρει και πόσο θάρρος, κοινωνική αυτογνωσία και ανοιχτό μυαλό προς το μέλλον πρέπει να διαθέτει κανείς για να αναλάβει μια τέτοια πρωτοβουλία...

Φυσικά εγώ δέχτηκα την πρόταση... Έτσι κάθε Σάββατο, από τις συχνότητες τις ΕΡΑ 2, 3-4 το απόγευμα, μεταδίδεται η εκπομπή “Το σημειωματάριο της εβδομάδας”. Τώρα, μετά από τέσσερις μήνες,η εκπομπή έχει γίνει - για καλή μου τύχη και ευχαρίστηση - αρκετά γνωστή - πράγμα που το αποδεικνύει ο “βομβαρδισμός” τηλεφωνημάτων που δέχομαι, γιατί άλλο μέτρο μετρήσεων εγώ προσωπικά δεν διαθέτω.

Το πώς ετοιμάζεται, η πώς πρέπει να “χειρίζεσαι” τους ακροατές σε μια εκπομπή για τους ημεδαπούς ίσως θα αποτελούσε απλώς ένα μάθημα δημοσιογραφίας... Πώς ετοιμάζεται όμως μια εκπομπή για τους μετανάστες και τι λένε αυτοί “οι τύποι” που τους βλέπουμε τηλεοπτικώς (συχνά –συχνότατα) μόνο στα αστυνομικά δελτία, στις αστυνομικές “κλούβες” επαναπροώθησης και (σπάνια -σπανιότατα) σε μερικά “μεγαλόψυχα” ρεπορτάζ που προσπαθούν να αγγίζουν την χορδή της συμπόνιας...

Έτσι λοιπόν σκέφτηκα να σας παραθέσω παρακάτω ένα δείγμα:

Ο Σωτήρ Τσ., από την Ελευσίνα:

• Μου κράτησαν την βεβαίωση της πράσινης κάρτας στην Κακαβιά γιατί όπως είπαν είχα υπερβεί περισσότερο από 2 μήνες παραμονής στην Αλβανία... Εγώ όμως μόνο 15 μέρες έμεινα... Αυτό μπορεί να το επιβεβαιώσει και ο εργοδότης μου... Έχω ΙΚΑ κανονικά εδώ και τρία χρόνια... Αλλά μου ανακάλεσαν τα χαρτιά... Πάω στον ΟΑΕΔ και μου λένε πως μπορώ να πάρω πίσω τα χαρτιά μόνο εάν η αστυνομία λεει πως δεν ξεπέρασα τους 2 μήνες... Κατέληξα σ’ενα δικηγόρο που μου υποσχέθηκε ότι θα πάρω πίσω τα χαρτιά... Έχω πληρώσει ήδη 150.000 Δρ. Αλλά χαρτιά δεν είδα... Τι να κάνω; Που να απευθυνθώ... Έχω ΙΚΑ, πληρώνω δικηγόρο και ζω χωρίς χαρτιά... Μπορείτε να με βοηθήσετε;

Σαν τον Σωτήρ υπάρχουν και άλλοι...Μερικοί έχουν ξεπεράσει το χρονικό όριο των δύο μηνών εκτός Ελλάδας... Έτσι ορίζει ο νόμος (αλλά ποιός τους ενημέρωσε ποτέ πως δεν πρέπει να τους ξεπεράσουν; Σε ποιο γραφείο ενημέρωσης να είχαν απευθυνθεί;)... Άλλοι λένε πως δεν το ξεπέρασαν αλλά ο αστυνομικός στα σύνορα έτσι όρισε... Σ’αυτούς που ισχυρίζονται αυτό ο νόμος (αφού εφαρμόζεται και τους απονομιμοποιεί) τους δίνει ύστερα το δικαίωμα να ασκήσουν “έφεση” στην Ειδική Επιτροπή... Αλλά στον ένα ΟΑΕΔ σου λένε πως έχεις αυτό το δικαίωμα, στον άλλον ΟΑΕΔ σου λένε πως σε μια παρόμοια περίπτωση ήρθε απάντηση από την Ειδική Επιτροπή ότι “είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως”... Πού τελικά να απευθυνθεί ο μετανάστης; Μα φυσικά στον δικηγόρο που έχει γίνει μαγική λέξη για τους μετανάστες τελευταία... Και οι μετανάστες πληρώνουν... 150.000 δρχ ο Σωτήρ (χωρίς απόδειξη πληρωμής!), 250.000 (ναι καλά διαβάσατε!) ο Βετόν (με απόδειξη πληρωμής!)...Ο Βετόν είχε την λευκή κάρτα...Αλλά όταν πήγε να πάρει την βεβαίωση της πράσινης κάρτας, η υπάλληλος του λεει ότι πρέπει να αποδείξει πώς ήταν πριν το Δεκέμβριο του 1997 στην Ελλάδα... Με απόδειξη ΔΕΗ, ΟΤΕ η συμβόλαιο σπιτιού... Και που να τα βρεί; Αφού ήταν εφτά χρόνια παράνομος... Πού να βρεί τα σημάδια της νομιμότητας του; Αφού “δεν υπήρχε” πως να αποδείξει τώρα πως “υπήρχε”; Ε, εάν θέλει! Αλλιώς να πάει στην Ειδική Επιτροπή... Και ας κολλήσει ένσημα κανονικά... Και έτσι πέφτει ο Βετόν στο χέρι του δικηγόρου, που ζητάει τέτοιο παχυλό ποσό για μία αίτηση... Και στο χέρι της πιθανής απέλασης βέβαια... Αφού η βεβαίωση που παίρνεις όταν κάνεις αίτηση στην Ειδική Επιτροπή γράφει “το παρόν χαρτί δεν εξασφαλίζει την παραμονή του φέροντος” ...Η απάντηση από την Ειδική Επιτροπή αργεί τουλάχιστον ένα χρόνο! Γι’αυτό ο Βετόν, βγαίνει από το σπίτι για να πάει μόνο στην δουλειά (που το συνδυάζει και με τα ψώνια...) ...Όταν κινείται συχνά κινείται μόνο με ταξί (για να αποφύγει λεωφορεία και τρένα και πλοία)... Βγαίνει από το σπίτι πολύ σπάνια... Αποφεύγει τις πλατείες... Σαν τον Βετόν και τον Σωτήρ υπάρχουν πολλοί άλλοι... Αυτοί αποτελούν την κατηγορία των “περισσότερο παράνομος παρά νόμιμος”... Και ο Ρολάντ είναι ένας απ’αυτούς... Είχε ένσημα το 1996 και 1997 αλλά δεν κατάφερε να έχει ένσημα το 1998... Και γι’αυτό δεν μπορεί να πάρει πράσινη κάρτα... Και αυτός Ειδική Επιτροπή...Ο Ρολάντ έχει και ένα άλλο πρόβλημα... Το ληξιαρχείο δεν καταγράφει την κόρη του γιατί - λένε- δεν έχει ελληνική καταγωγή... Επομένως;

Ντρίτα από την Κηφισιά: Δουλεύει οικιακή βοηθός... Έχει ρεπό το Σάββατο βράδυ και την Κυριακή όλη ημέρα... Έχει δυο παιδιά... 18 και 16 χρονών... Η φωνή της λυγίζει...

• Έχω έρθει τον Μάρτιο του 1998... Είμαι παράνομη... Η αστυνομία έπιασε το μεγάλο μου γιό και τον απέλασε... Με πολλές δυσκολίες τον ξαναέφερα πίσω... Από τότε που τον έπιασαν οι αστυνομικοί φοβάται πολύ και δεν βγαίνει καθόλου από το σπίτι...

Η Ντρίτα ξεσπάει σε λυγμούς...

• Συγγνώμη... Ο γιός μου λεει κάθε μέρα “Μαμά, αυτό που κάνω εγώ εδώ είναι φυλακή... Έλα να φύγουμε, μαμά σε παρακαλώ, δεν αντέχω άλλο”... Νοιώθω τόσο δυστυχισμένη που το παιδί μου είναι τόσο τρομαγμένο... Αλλά εγώ θέλω να μείνω ακόμα... Έχω βρει δουλειά εδώ... Δύσκολα θα τα έβγαζα πέρα στην Αλβανία... Είμαι παράνομη... Η κυρία που μου δίνει δουλειά πήγε στο ΙΚΑ γιατί θέλει να μου κολλήσει ένσημα... Αλλά της είπαν πως αφού δεν είμαι νόμιμη δεν μπορώ να έχω ένσημα...Θα γίνει κάτι για μάς;

Στην ίδια κατηγορία με την Ντρίτα είναι και η Λουλιέτα που είχε γράψει λίγες ημέρες πριν: “Δουλεύουμε εγώ και ο άντρας μου... Αλλά δεν προλάβαμε να νομιμοποιηθούμε... Μείναμε παράνομοι... Έχω παιδιά που μεγαλώνουν... Θα μείνουν και κείνα παράνομοι;”

Πως να τους απαντήσεις; Ένας ολόκληρος πληθυσμός δεύτερης γενιάς παρανόμων μεγαλώνει... Που θα καταλήξουν; Τι επιλογές έχουν; Η πρώτη επιλογή, εκούσια: η επιστροφή εκεί απ’όπου ήρθαν… Η δεύτερη, ακούσια: η “κλούβα” των “επιχειρήσεων σκούπα” και η «επαναπροώθηση»... Η τρίτη, αναγκαστική: οι περισσότεροι θα μάθουν να επιβιώσουν παράνομοι... Σαν του γονείς τους... Να “τελειοποιούν” την άθλια τέχνη του να υπάρχεις παρανόμως... Δηλαδή του να μην υπάρχεις... Μόνο που, διαφορετικά από τους γονείς τους, εκείνοι θα ξέρουν περισσότερα απ’ αυτή την κοινωνία... Και θα συνειδητοποιήσουν την άρνηση με περισσότερη σαφήνεια... Γιατί έχουν έρθει πολύ μικροί η έχουν γεννηθεί εδώ... Και θα έχουν ακόμα περισσότερα απωθημένα... Θα είναι ακόμα πιο επικίνδυνα περιθωριοποιημένοι γιατί θα έχουν χάσει το όνειρο της επιστροφής που είχαν κάποτε οι γονείς τους... Την άλλη εβδομάδα μερικοί απ’αυτούς -συγκαταλέγονται και κείνοι στους ακροατές μας- θα μάθουν ότι δεν είναι καλοδεχούμενοι στα νοσοκομεία... Και ότι εκτός απ’ αυτό μπορεί να πάνε για θεραπεία και να καταλήξουν στην αστυνομική κλούβα... Τότε, όταν αρρωστήσουν να πάνε πού; Να πάνε στο διάβολο! Και υπάρχει το ενδεχόμενο μερικοί εξ’εκείνων πραγματικά να κλείσουν κάποιο rendez–vous με το διάβολο... Τέλος πάντων το άκρως ανησυχητικό είναι πως ένας ολόκληρος πληθυσμός μεγαλώνει με την πεποίθηση “γεννήθηκα και θα ζω παράνομος και αποκλεισμένος”... Ποιο θα είναι το μέλλον τους; Ο λόγος στους κοινωνιολόγους... Όσον αφορά τους αρμόδιους περί την μεταναστευτική πολιτική, εκείνοι φοβάμαι πως έχουν λύσει το πρόβλημα: “Επιχειρήσεις σκούπα”!... Το μέλλον θα δείξει... Εύχομαι να μην μοιάζει μ’ έναν κάδο απορριμάτων...

Ο Ντέντ απο το Παγκράτι... Εχει την ατυχία να πηγαίνει στην δουλειά με μια γραμμή λεωφορείου που προτιμάται σφόδρα από τις “επιχειρήσεις σκούπα”... Ο Ντέντ έχει τα χαρτιά του... Είναι εντάξει... Αλλά 3 μεροκάματα έχει χάσει μέχρι τώρα... 3 φορές τον πήγαν στο αστυνομικό τμήμα, περιμένοντας μερικές ώρες: “εξακρίβωση στοιχείων”... «Κάθε φορά που ξυπνάω» -γράφει– «κάνω τον σταυρό μου (είναι καθολικός ο Ντέντ) να μην με ξανακατεβάσουν κάτω και με οδηγήσουν πάλι στο αστυνομικό τμήμα»...

Εδώ και δύο χρόνια παρ’ όλο που ένας αριθμός μεταναστών είναι εφοδιασμένοι με χαρτιά, πάλι στο αστυνομικό τμήμα καταλήγει... Δικαιολογία; Εξακρίβωση στοιχείων... Για πόσα χρόνια ακόμα; Ένας θεός ξέρει... Οι μετανάστες (με προτίμηση εκείνους από Αλβανία) θα παραμείνουν καθώς φαίνεται, για πολύ καιρό ακόμα “όμηροι”... Τίποτε δεν τους λυτρώνει από την “κατάρα”, ούτε η πράσινη κάρτα... “Εξακρίβωση στοιχείων”: που για να είμαστε κάποτε ειλικρινείς με το ρεαλιστικό περιεχόμενο των λέξεων, σημαίνει ταπείνωση και ωμή διάκριση... Πάμε παρακάτω...

Άλλο τηλεφώνημα: Έντι από την Λαμία...

• Όταν έγινε η πειρατεία του λεωφορείου από έναν συμπατριώτη μας, ήμουν στον αδελφό μου στην Κρήτη...Με έπιασε η αστυνομία... Ένας αστυνομικός μου έσκισε την βεβαίωση της πράσινης κάρτας... Έχω φωτοτυπία χωρίς γνήσιο υπογραφής... Με απέλασαν... Παράνομα με απέλασαν, παράνομα ξαναήρθα... Τώρα έχει βγει η πράσινη κάρτα μου... Και έχω κανονικά ένσημα... Αλλά στον ΟΑΕΔ δεν μου δίνουν την πράσινη κάρτα γιατί λένε δεν έχω το πρωτότυπο της βεβαίωσης της πράσινης κάρτας... Τώρα τί γίνεται;... Πράγματι τί γίνεται;

Αλλά εδώ σταματάω... Οι ανάγκες της αρθογραφικής χωρητικότητας μου επιβάλλουν το στοπ... Αυτό ήταν ένα μικρό δείγμα... Μπορεί να τα ξαναπούμε σύντομα...

.