δικαιωματικά 10

Πρώτη Σελίδα Εισαγωγή Προηγούμενα Τεύχη Επικοινωνία
 
 

Ηλεκτρονική Επιθεώρηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

τεύχος 10
Ιανουάριος 2001

 
Εισαγωγή



   


Εισαγωγή


Δύο ελληνικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) ασχολούνται συστηματικά, από το 1992, με την παρακολούθηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και την υλοποίηση των σχετικών διεθνών προτύπων, τα περισσότερα από τα οποία δεσμεύουν νομικά ή/και πολιτικά την Ελλάδα. Οι δύο αυτές ΜΚΟ, το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) και η Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (ΕΟΔΜ), από το 1998, κάνουν παρεμβάσεις στην ετήσια  «Συνάντηση για την Επισκόπηση της Υλοποίησης των Συμφωνιών του ΟΑΣΕ για Θέματα Ανθρώπινης Διάστασης». Μέχρι το 1999, οι παρεμβάσεις αυτές ήταν περιορισμένες και αφορούσαν μόνο την Ελλάδα. Το 2000, οι οργανώσεις αυτές ανταποκρίθηκαν στην παρότρυνση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (IHF) να υποβάλλουν οι ΜΚΟ ολοκληρωμένες εκθέσεις για κάθε χώρα στις συναντήσεις αυτές του ΟΑΣΕ και συνυπέβαλαν με την IHF έκθεση για την Ελλάδα («Έκθεση προς τη Συνάντηση για την Επισκόπηση της Υλοποίησης των Συμφωνιών του ΟΑΣΕ για Θέματα Ανθρώπινης Διάστασης: Ελλάδα», Βαρσοβία, 17-27 Οκτωβρίου 2000).

Επίσης, οι εκπρόσωποί τους πήραν μέρος στις περισσότερες συνεδρίες της συνάντησης, παρουσιάζοντας 26 κείμενα που αφορούσαν προβλήματα στην Ελλάδα και σε άλλες 21 χώρες (Αλβανία, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Γεωργία, Γιουγκοσλαβία, Δανία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ισπανία, Καζακστάν, Κιργισία, Λευκορωσία, Μακεδονία, Ουζμπεκτιστάν, Ουκρανία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σουηδία, Τουρκία, Τουρκμενιστάν, Φινλανδία), καθώς και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον ΟΑΣΕ. Μερικά από τα κείμενα αυτά βασίζονταν σε έρευνα είτε της IHF είτε του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τα Δικαιώματα των Ρομά (ERRC) και προσυπογράφονταν από το ΕΠΣΕ το οποίο ανήκει στην πρώτη και διατηρεί Γραφείο Ρομά στην Ελλάδα σε συνεργασία με τη δεύτερη. Οι αντιπροσωπείες της Αλβανίας, της Βουλγαρίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας, των ΗΠΑ και της Τουρκίας έδωσαν δημόσιες απαντήσεις στις θέσεις που παρουσίασαν οι δύο ελληνικές ΜΚΟ. Επίσης, κατ’ ιδίαν απάντηση έδωσε και η αντιπροσωπεία της Σλοβενίας, ενώ βρέθηκε και μια ελληνική οργάνωση να «απαντήσει» στις ελληνικές ΜΚΟ.

Παρουσιάζονται εδώ τα κείμενα των παρεμβάσεων αυτών και οι απαντήσεις που δόθηκαν. Με την εξαίρεση των απαντήσεων της Αλβανίας και της Γαλλίας, που βασίστηκαν σε σημειώσεις του ΕΠΣΕ και της ΕΟΔΜ (καθότι οι δύο αντιπροσωπείες δεν μοίρασαν κείμενα), τα υπόλοιπα κείμενα, στην πρωτότυπη αγγλική μορφή τους, μοιράστηκαν στη Συνάντηση, η δε μετάφρασή τους εδώ έγινε από το Νίκο Μαστρακούλη και την επιμελήθηκε το ΕΠΣΕ. Απουσιάζουν επίσης οι τρεις απαντήσεις της Βουλγαρίας (για την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι της μακεδονικής μειονότητας, τη θρησκευτική ελευθερία και την αναγνώριση των εθνικών μειονοτήτων) που υποσχέθηκε να τις δώσει αλλά δεν το έκανε τελικά: η εκτενής και νομική μορφή τους, καθώς και η ταχύτατη παρουσίαση τους δεν επέτρεψαν να υπάρχουν αξιόπιστες σημειώσεις.

Η έκδοση ξεκινάει με μιαν περίληψη των βασικών προβλημάτων στις βαλκανικές χώρες, όπως αναφέρονται στην ολοκληρωμένη έκθεση που υπέβαλε η IHF στη Συνάντηση του ΟΑΣΕ για όλες της χώρες που ανήκουν στον οργανισμό.

Ακολουθεί η δήλωση των ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ για τα προβλήματα ιθαγένειας και ανιθαγένειας στην Ελλάδα.

Στην ενότητα για ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, υπάρχουν τέσσερα κείμενα. Μια δήλωση IHF/ΕΠΣΕ για σοβαρότατες εκλογικές παρατυπίες σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, και δύο για τις εκλογές στη Χειμάρα (Αλβανίας), μια των ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ καθώς και μια άλλη της ελληνικής αντιπροσωπείας. Η Αλβανία έκανε χρήση του δικαιώματος απάντησης, τα κύρια σημεία της οποίας παρουσιάζονται με βάση σημειώσεις. 

Τέσσερα κείμενα υπάρχουν και στην ενότητα για το κράτος δικαίου και τη θανατική ποινή. Για τα προβλήματα κράτους δικαίου υπάρχει μια δήλωση των IHF/ΕΠΣΕ για βαλκανικές και μετασοβιετικές χώρες και μια των ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ για το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη στην Ελλάδα. Ακολουθεί η παρέμβαση IHF/ΕΠΣΕ για τη θανατική ποινή στις ΗΠΑ και η απάντηση της αμερικανικής αντιπροσωπείας.

Στην ενότητα για την ελευθερία της έκφρασης, υπάρχουν δύο δηλώσεις για τα σχετικά προβλήματα στην Ελλάδα, μια γενική προσέγγιση του ΕΠΣΕ και μια ειδική της ΕΟΔΜ για τα προβλήματα αυτά σε σχέση με τις μειονότητες. Ακολουθεί η απάντηση της Ελλάδας.

Στην ενότητα για βασανιστήρια και απάνθρωπη μεταχείριση, υπάρχει κοινή δήλωση των ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ και απάντηση της Ελλάδας.

Στην ενότητα για τη συμβολή των ΜΚΟ, το ΕΠΣΕ έκανε παρέμβαση για τα προβλήματα που είχαν ανακύψει κατά τη Συνάντηση με το χρόνο ομιλίας των ΜΚΟ και για την κατάσταση στην Ελλάδα, στην οποία αναφέρθηκε διεξοδικότερα η ΕΟΔΜ. Επειδή η απάντηση του Προεδρείου της συνάντησης στους προβληματισμούς των ΜΚΟ που παρουσίασε το ΕΠΣΕ υπήρξε ατυχής, το ΕΠΣΕ ανέλαβε πρωτοβουλία άμεσης κατάθεσης διαμαρτυρίας 13 ΜΚΟ από διάφορες χώρες του ΟΑΣΕ.

Η τελευταία ενότητα της πρώτης εβδομάδας αφορούσε την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ ενημέρωσαν το ακροατήριο για τα σχετικά προβλήματα των μακεδονικών μειονοτήτων στη Βουλγαρία και στην Ελλάδα, για να ακολουθήσει απάντηση της Βουλγαρίας. 

Τα κείμενα της δεύτερης εβδομάδα ξεκινούν με την ενότητα για θρησκευτική ελευθερία όπου υπήρξαν παρεμβάσεις του ΕΠΣΕ για νέα μισαλλόδοξη νομοθεσία σε Βουλγαρία, Γαλλία και Μακεδονία και της ΕΟΔΜ για επίμονη μισαλλοδοξία στην Ελλάδα. Η πολλαπλά βαλλόμενη Γαλλία απάντησε όπως και η Βουλγαρία.

Ακολούθησε η ενότητα για ανεκτικότητα και μη διάκριση, όπου το ΕΠΣΕ παρουσίασε τις βασικές σχετικές συστάσεις της Επιτροπής (του ΟΗΕ) για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων (CERD) για πέντε χώρες-μέλη της ΕΕ, ενώ η ΕΟΔΜ αναφέρθηκε στην κατάσταση στην Ελλάδα.

Για τους Ρομά, υπήρξε παρέμβαση των ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ για τα προβλήματα στην Ελλάδα και απάντηση της Ελλάδας.

Για τις εθνικές μειονότητες, το ΕΠΣΕ παρουσίασε το πρόβλημα της άρνησης αναγνώρισης μειονοτήτων στις περισσότερες βαλκανικές χώρες και στη Γαλλία, ενώ η ΕΟΔΜ επικεντρώθηκε στα προβλήματα στην Ελλάδα. Εκτός από τις απαντήσεις της Αλβανίας, της Ελλάδας, της Τουρκίας και της Βουλγαρίας, υπήρξε επίσης και μια παρέμβαση πρωτοεμφανιζόμενης ελληνικής οργάνωσης, του Κέντρου Προάσπισης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων (ΚΕΠΑΔ), που ξαναθύμισε στο ακροατήριο παλιές «ελληνικές πρακτικές» σε παρόμοιες συναντήσεις: την παρουσία οργανώσεων που εμφανίζονται ως ΜΚΟ αλλά είναι μάλλον παρα-κυβερνητικές και ασχολούνται με προβλήματα ελληνικών μειονοτήτων στο εξωτερικό και με την απόκρουση καταγγελιών για την Ελλάδα. Χρησιμοποιούν δε, όπως και το 2000, φρασεολογία σχεδόν ταυτόσημη με την επίσημη ελληνική αντιπροσωπεία. Δεν είναι τυχαίο δε ότι, στον τύπο της 20 Ιανουαρίου 2001, υπήρχε η πληροφορία πως το νεοϊδρυθέν ΚΕΠΑΔ ήταν η μόνη οργάνωση ανθρώπινων δικαιωμάτων που χρηματοδοτήθηκε το 2000 (με 19 εκατομύρια δρχ.) από το Υπουργείο Εξωτερικών, σύμφωνα με στοιχεία που το τελευταίο κατέθεσε στη Βουλή. Πώς να μην εκθειάσει λοιπόν στον ΟΑΣΕ το ρόλο του ΥπΕξ στην ανάπτυξη των ΜΚΟ στην Ελλάδα και να μην ευθυγραμμιστεί με την επιχειρηματολογία του για τις θέσεις των ΕΠΣΕ και ΕΟΔΜ;

Η τελευταία ενότητα στην οποία έκαναν παρουσιάσεις οι δύο ελληνικές ΜΚΟ αφορούσε την ελευθερία μετακίνησης και μετανάστευσης, όπου οι IHF/ΕΠΣΕ αναφέρθηκαν στο «Ευρωπαϊκό Οχυρό», οι ΕΠΣΕ/ΕΟΔΜ στην ελευθερία μετακίνησης στην Ελλάδα και στα δικαιώματα των μεταναστών, ενώ οι ERRC/ΕΠΣΕ αναφέρθηκαν σε θέματα ασύλου των Ρομά στις χώρες της ΕΕ. Ακολούθησε απάντηση της Ελλάδας και ανταπάντηση ελληνικών ΜΚΟ στην απαράδεκτη ελληνική δήλωση.

Ένα μήνα αργότερα, η IHF επισήμανε τα κύρια προβλήματα σε ανοικτή επιστολή της στο Συμβούλιο Υπουργών του ΟΑΣΕ. Το ΕΠΣΕ συνέβαλε στη διαμόρφωση του κειμένου στα θέματα που θίγουν την αναγνώριση των μειονοτήτων και τα προβλήματα των Ρομά και διακίνησε την επιστολή στην Ελλάδα.

Η καθημερινή εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», που στο παρελθόν κάλυπτε ουδέτερα αν όχι ευνοϊκά τις παρεμβάσεις των ελληνικών ΜΚΟ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, άλλαξε στάση με την ευκαιρία της Συνάντησης του ΟΑΣΕ. Διαστρέβλωσε τις παρουσιάσεις του ΕΠΣΕ χρησιμοποιώντας ως πηγή, όπως η ίδια παραδέχθηκε, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών και την παρα-κυβερνητική οργάνωση ΚΕΠΑΔ. Παραποίησε δε ακόμα και τα κείμενα του ΥπΕξ στον ΟΑΣΕ για να στηρίξει την προσπάθεια αλλοίωσης των θέσεων των ελληνικών ΜΚΟ. Το ότι στόχευε σε κάτι παρόμοιο φάνηκε και από την άρνησή της να δημοσιεύσει τη δεύτερη και Τρίτη επιστολή απάντησης του ΕΠΣΕ, που τεκμηρίωναν την απαράδεκτη και αντιδεοντολογική αρθρογραφία της στο θέμα αυτό.

Όταν επίσης δημοσιοποιήθηκε η επιστολή της IHF στον ΟΑΣΕ, η «Ελευθεροτυπία» πάλι τη διαστρέβλωσε σε ένα σημείο και μετά αρνήθηκε να δημοσιεύσει την επιστολή του ΕΠΣΕ.  Κάτι ανάλογο έκανε αργότερα η εφημερίδα και με επιστολή-απάντηση του ΕΠΣΕ σε δημοσιευμένα σε αυτή σχόλια για το ΕΠΣΕ τακτικού αρθρογράφου της, του οποίου το ΕΠΣΕ είχε επισημάνει στη δική του ηλεκτρονική έκδοση «Δικαιωματικά!» τις αντισημιτικές εκφράσεις…

Τα πλήρη κείμενα της «Ελευθεροτυπίας» και των (κυρίως μη δημοσιευμένων) επιστολών του ΕΠΣΕ παρατίθενται στο τέλος αυτού του αφιερώματος.






 

Ηλεκτρονική Επιθεώρηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

τεύχος 10
Ιανουάριος 2001



Έκθεση προς τη Συνάντηση για την Επισκόπηση της Υλοποίησης των Συμφωνιών του ΟΑΣΕ για Θέματα Ανθρώπινης Διάστασης:Ελλάδα
Βαρσοβία, 17-27 Οκτωβρίου 2000

από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (IHF), το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ) και την Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (ΕΟΔΜ)




Special Web Page on the OSCE Human Dimension Implementation Meeting
October 17-27, 2000




Report to the OSCE Implementation Meeting on Human Dimension Issues
Warsaw 17-27 October 2000

by the International Helsinki Federation for Human Rights (IHF)




Report to the OSCE Implementation Meeting on Human Dimension Issues: Greece
Warsaw, 17-27 October 2000

by the International Helsinki Federation for Human Rights (IHF), Greek Helsinki Monitor (GHM) and Minority Rights Group-Greece (MRG-G)

 

 
 
δικαιωματικά!
τεύχος 10, Ιανουάριος 2001
πρώτη σελίδα - Εισαγωγή - προηγούμενα τεύχη - επικοινωνία