26 - 07 - 2001









Το Βήμα

26-7-2001

Ατομικά δικαιώματα ή «εθνικό συμφέρον»;

του Ηλία Κανέλλη



Εδωσε ή όχι η ΕΥΠ πληροφορίες στις ιταλικές αρχές ασφαλείας για τους έλληνες
διαδηλωτές που είχαν προγραμματίσει να πάνε στη Γένοβα; Παρά τις επίσημες
κυβερνητικές διαψεύσεις, το τοπίο παραμένει ακόμα ασαφές _ μάλιστα, ο πρόεδρος
της Βουλής κ. Απ. Κακλαμάνης προανήγγειλε κοινοβουλευτική έρευνα για το θέμα.
Είκοσι επτά χρόνια μετά την παλινόρθωση της δημοκρατίας στη χώρα, το
γεγονός ότι
συζητούμε την πιθανότητα οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες να έχουν διαφορετική
αντίληψη των εθνικών κινδύνων από αυτή του επίσημου κράτους, να θεωρούν εθνικά
επικίνδυνους πολίτες οι ιδέες των οποίων δεν είναι πλειοψηφικές, δείχνει
ότι οι
δημοκρατικές ιδέες στο σύνολό τους ίσως να μην έχουν εμπεδωθεί απολύτως.
Υπάρχει λοιπόν έλλειμμα δημοκρατίας στη χώρα; Υπάρχουν σίγουρα κατάλοιπα μιας
αντίληψης για τη δημοκρατία που, ακόμα και σήμερα, αποδεικνύουν ότι σε έναν
(μικρό, ας το αποδεχθούμε) βαθμό τα δικαιώματα και οι ελευθερίες κάποιων
πολιτών
δεν διασφαλίζονται με επάρκεια. Είκοσι επτά χρόνια μετά τη μεταπολίτευση, το
Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι και η Ελληνική Ομάδα για τα
Δικαιώματα των Μειονοτήτων υπενθυμίζουν μια σειρά τέτοιου είδους παραβιάσεις
ατομικών δικαιωμάτων. Στην ανακοίνωση που εξέδωσαν υπενθυμίζουν μια σειρά
επιπλήξεων προς τη χώρα μας από διεθνείς φορείς. Η Επιτροπή του ΟΗΕ για την
εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων κάλεσε την Ελλάδα να σεβαστεί τον
αυτοπροσδιορισμό των μειονοτήτων (22-3-2001). Η Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των
Βασανιστηρίων επισήμανε την ύπαρξη αδικαιολόγητης αστυνομικής βίας έναντι
μειονοτήτων και αλλοδαπών κρατουμένων (8-5-2001), το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Ανθρώπινων Δικαιωμάτων μάλιστα καταδίκασε την Ελλάδα δύο φορές για απάνθρωπες
συνθήκες κράτησης σε αστυνομικά τμήματα (υπόθεση Ντουγκόζ, 6-3-2001, υπόθεση
Πίαρς, 19-4-2001). Το Συμβούλιο της Ευρώπης κάλεσε την Ελλάδα να κυρώσει την
Ευρωπαϊκή Χάρτα για τις Περιφερειακές ή τις Μειονοτικές Γλώσσες και τη
σύμβαση -
πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων (23-1-2001),
καταγγέλλοντας τη
δίωξη πολίτη (υπόθεση Μπλέτσα). Η κυρία Τζοζεφίν Βερσπαζέ, πρόεδρος της Ομάδας
Εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης για τους Τσιγγάνους, κατήγγειλε
συνθήκες «θεσμοθετημένου απαρτχάιντ» στην αντιμετώπιση ορισμένων εξ αυτών από
όργανα του κράτους (12-6-2001), ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκτός από τον
βάναυσο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται κάποιοι Τσιγγάνοι, αναφέρεται
και σε
περιορισμούς ελευθερίας έκφρασης της μειονότητας της Θράκης, στην ξενοφοβία
κατά
των Αλβανών αλλά και στην περιφρόνηση από τη δημόσια διοίκηση εις βάρος της
δικαστικών αποφάσεων (4-7-2001).
Τι κοινό έχουν όλες αυτές οι επισημάνσεις; Ενα και μόνο: θέτουν τα ατομικά
δικαιώματα πιο κάτω από το θεωρούμενο εθνικό συμφέρον. Στη δημοκρατική
πολιτεία
μας συχνά εκτιμάται ότι τα λεγόμενα «εθνικά θέματα» και τα απορρέοντα εξ αυτών
«εθνικά συμφέροντα» είναι υπεράνω των θεμελιωδών ατομικών και κοινωνικών
δικαιωμάτων. Η επιταγή του ποιητή δεν ισχύει: το έθνος δεν θεωρεί εθνικόν ό,τι
είναι αληθές, συχνά κρύβει από το οπτικό του πεδίο την αλήθεια γιατί αυτή
θεωρείται ότι ενδέχεται να βάλει σε περιπέτειες την εθνική συνοχή. Το ότι
συχνά
διάφορες υπηρεσίες του κράτους παραβιάζουν δημοκρατικές αρχές πιστεύοντας ότι
προσφέρουν στο έθνος, επί της ουσίας αποβαίνει σε βλάβη των συμφερόντων της
πατρίδας. Τα ατομικά δικαιώματα και οι πολιτικές ελευθερίες είναι οι υπέρτατες
αξίες στις πραγματικά δημοκρατικές κοινωνίες. Σχεδόν δημοκρατία δεν υπάρχει.