Κεντρική Σελίδα Παρουσίαση Eκδόσεις Links Επικοινωνία
Δελτία Τύπου Εκθέσεις Άρθρα Ειδικά Θέματα Επισκόπηση Τύπου
The Balkan Human Rights Web Pages

Αριστερά και ελευθερία: Δύο μέτρα και δύο σταθμά


Του ΑΝΤΥΠΑ Σ. ΚΑΡΙΠΟΓΛΟΥ*

Είναι αναμφισβήτητο ότι η Αριστερά στην Ελλάδα υπήρξε για μεγάλο χρονικό
διάστημα θύμα διώξεων. Λογοκρισία, στέρηση θεμελιωδών ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών, αυταρχισμός και αυθαιρεσία, ακόμη και
πριν από τον εμφύλιο, χρησιμοποιήθηκαν εναντίον πολιτών με αριστερό φρόνημα.

Το έλλειμμα δημοκρατίας που υπήρξε (και εξακολουθεί να υπάρχει, σε πολύ
μικρότερο βαθμό όμως), είχε θύματα κατά κύριο λόγο αριστερούς πολίτες,
ακόμη και όταν δεν αφορούσε άμεσα πολιτικά ζητήματα, αλλά ζητήματα ηθικής,
τέχνης κ.λπ., είτε διότι τα ζητήματα αυτά είχαν πολιτικό υπόβαθρο είτε
διότι ο διωκόμενος ανήκε στην Αριστερά. Αλλωστε πολλοί οι οποίοι ήταν
θύματα διακρίσεων και στέρησης δικαιωμάτων τους, όπως τα μέλη των
μειονοτήτων, εντάχθηκαν στην Αριστερά με βασικό κριτήριο το κρίσιμο γι'
αυτούς θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έστω και αν είχαν
ιδεολογικοπολιτικές διαφορές σε άλλα θέματα.

Ηταν λοιπόν αναμενόμενο η Αριστερά στην Ελλάδα να υπερασπίζεται συστηματικά
τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες. Παρατηρούμε όμως ότι η
Αριστερά αντιδρά στις παραβιάσεις δικαιωμάτων και ταυτόχρονα είναι αμέσως ή
εμμέσως θύμα των παραβιάσεων αυτών. Ετσι είναι δυσδιάκριτο το κίνητρό της.
Υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες από θέση
αρχής ή από θέση συμφέροντος; Στο παρελθόν μια τέτοια αμφισβήτηση θα ήταν
ανήθικη, αφού θα απαιτούσε διάγνωση προθέσεων όταν το ορθό είναι να
κρίνεται κανείς από τις πράξεις του. Σήμερα όμως, που οι διώξεις εναντίον
της Αριστεράς είναι σπάνιες και το έλλειμμα δημοκρατίας στρέφεται όλο και
πιο συχνά και εναντίον άλλων, μη αριστερών, μια συνολική εξέταση των
πράξεων πλέον της Αριστεράς είναι αποδεκτή, αλλά και αναγκαία.

Αφορμή για την προσέγγιση αυτή μας έδωσε ένα πρόσφατο γεγονός. Μέλη του
Συνασπισμού και άλλων αριστερών οργανώσεων εμποδίστηκαν από τις Ιταλικές
αρχές να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις εναντίον της παγκοσμιοποίησης. Το
κόμμα των Φιλελευθέρων, το οποίο θεωρεί την παγκοσμιοποίηση θετική κατά
βάση εξέλιξη και προφανώς δεν συμμερίζεται τις απόψεις των διαδηλωτών,
καταδίκασε με εντονότατο τρόπο την παραβίαση του δικαιώματός τους να
εκφράσουν τις απόψεις τους. Συμμετείχε μάλιστα σε πορεία προς την Ιταλική
πρεσβεία που διοργάνωσαν ο Συνασπισμός και οι άλλες αριστερές οργανώσεις,
προκειμένου να εκφράσει με το διαυγέστερο τρόπο τη συμπαράστασή του στους
διωχθέντες.

Η λογική της αντίδρασης αυτής είναι βεβαίως απλή. Αυτός που υπερασπίζεται
το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης δεν εξετάζει τι λέει κάποιος και αν
του αρέσει αυτό που λέει. Νομίζαμε ότι το ζήτημα είχε λυθεί από τον
Βολταίρο πριν από διακόσια πενήντα χρόνια. Ομως, η εφημερίδα του
Συνασπισμού όχι μόνο δεν πρόβαλε το γεγονός αυτό (δικαίωμά της) αλλά
διέγνωσε αντιφάσεις στη στάση των Φιλελευθέρων. Από τη μια -λέει- οι
Φιλελεύθεροι είναι υπέρ της παγκοσμιοποίησης, από την άλλη εκφράζουν
συμπαράσταση στους διαδηλωτές. Είναι προφανές ότι το μυαλό ορισμένων
αδυνατεί να κατανοήσει πως μπορεί κάποιος να υπερασπίζεται το δικαίωμα των
ιδεολογικών του αντιπάλων να εκφράζονται ελεύθερα. Τους φαίνεται ανακόλουθο
και αντιφατικό.

Εξετάζοντας τη στάση της Αριστεράς στις περιπτώσεις όπου διωκόμενοι ήταν
ιδεολογικοί της αντίπαλοι, επιβεβαιώνεται το συμπέρασμα αυτό.

Ο κ. Καλαμπόκας, ο οποίος καταδικάστηκε για την δολοφονία αριστερού, δεν
είχε μια δίκαιη δίκη ούτε απόλαυσε ποτέ θεμελιώδη δικαιώματα του
κατηγορουμένου. Η Αριστερά, οργανωμένα και δυναμικά, απαιτούσε βαριά
καταδίκη του «ενόχου», πριν βεβαίως αυτός δικαστεί, πίεζε ασφυκτικά
τακτικούς και λαϊκούς δικαστές, διατάρασσε συνεδριάσεις δικαστηρίου, μέχρι
να ικανοποιηθεί το «λαϊκό» αίσθημα. Για την ελληνική Αριστερά φαίνεται ότι
ο κατηγορούμενος είναι ιερό πρόσωπο, εκτός αν το θύμα είναι αριστερός.

Οταν προβλήθηκε στην Ελλάδα η βασιζόμενη στο βιβλίο του Γκατζογιάννη
«Ελένη» ταινία, η Αριστερά σύσσωμη διαδήλωνε, απαιτούσε να απαγορευθεί η
προβολή και παρεμπόδιζε τους θεατές να εισέλθουν στους κινηματογράφους,
επειδή παρουσιαζόταν μια άλλη όψη του εμφυλίου πολέμου, στην οποία η
Αριστερά δεν αποτελούνταν αποκλειστικά απ' αγίους, ούτε οι αντίπαλοι ήταν
όλοι διάβολοι.

Για την ελληνική Αριστερά φαίνεται, η τέχνη και η επιστήμη πρέπει να είναι
ελεύθερη να λέει ό,τι θέλει, αρκεί να συμφωνεί και η ίδια η Αριστερά.

Πρόσφατα η νεολαία του ΣΥΝ, αριστεροί διανοητές και άλλες αριστερές
οργανώσεις ζήτησαν για πολλοστή φορά να τεθεί εκτός νόμου μια νόμιμη
πολιτική οργάνωση, η «Χρυσή Αυγή» και να απαγορευθεί η ρατσιστική αλλά
νόμιμη εκδήλωσή της εναντίον των μεταναστών, επειδή οι χρυσαυγίτες είναι
φασίστες και κάποιοι από αυτούς κατηγορούνται για αξιόποινες πράξεις.

Για την ελληνική Αριστερά φαίνεται ότι η αρχή της συλλογικής ευθύνης
αποτελεί όνειδος για τον νομικό πολιτισμό μας, μόνο αν την επικαλείται ο
Χίτλερ. Αν την επικαλείται ο Στάλιν, αποτελεί κατάκτηση του λαού.

Για την ελληνική Αριστερά φαίνεται ότι η απαγόρευση πολιτικών κομμάτων
είναι ντροπή, εκτός αν τα κόμματα αυτά είναι «κακά» κόμματα.

Οταν η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έλαβε την πιο
ανελεύθερη και πατερναλιστική απόφαση που έλαβε δικαιοδοτικό όργανο από τη
Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, «προστατεύοντας» παρά τη θέλησή τους πολίτες με
πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, η Αριστερά πανηγύρισε.

Για την ελληνική Αριστερά φαίνεται ότι η αξία του ανθρώπου ως ελεύθερου
όντος είναι υπέρτατο δικαίωμα και ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να
διαθέτει τον εαυτό του, όμως όπως η Αριστερά θα του υποδεικνύει.

Αναμφίβολα υπάρχουν αριστεροί πολίτες που δεν συμμερίζονται τη στάση αυτή
της Αριστεράς ή δεν την συνειδητοποιούν καν. Χρέος τους είναι να κοιτάξουν
εντός τους και δίπλα τους, να θεμελιώσουν μια νέα σχέση Αριστεράς και
ελευθερίας.

Οι φιλελεύθεροι πολίτες από την πλευρά τους θα συνεχίσουν να δίνουν με
πάθος τη μάχη εναντίον του φασισμού, του ρατσισμού, του εθνικισμού, του
κομμουνισμού και του ολοκληρωτισμού. Με πολλαπλάσιο πάθος όμως θα δίνουν
την μάχη υπέρ της ελευθερίας. Θα είναι δίπλα στον κάθε φασίστα, στον κάθε
σταλινικό, στον κάθε ρατσιστή όταν αυτός διώκεται για τις ιδέες του.
Κρατώντας τη μύτη τους, γνωρίζοντας ότι αν μέρος μόνο από αυτές τις ιδέες
γίνει ποτέ πράξη, οι ίδιοι θα βρεθούν σε στρατόπεδα και ψυχιατρεία.

Στο ιδεολογικό επίπεδο η μάχη εναντίον του ολοκληρωτισμού δεν κερδήθηκε
ακόμη. Στο ηθικό όμως έχει λήξει προ πολλού υπέρ των δυνάμεων της ελευθερίας.

* Μέλος της Ε.Ε. των Φιλελευθέρων