Κεντρική Σελίδα Παρουσίαση Eκδόσεις Links Επικοινωνία
Δελτία Τύπου Εκθέσεις Άρθρα Ειδικά Θέματα Επισκόπηση Τύπου
The Balkan Human Rights Web Pages

Δίκη Έλληνα Αντιρρησία Συνείδησης

Η Ελλάδα είναι μια απ' τις λιγότερο εξελιγμένες Ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά τη μεταχείρηση εκείνων που, για θρησκευτικούς η ιδεολογικούς λόγους, δεν επιθυμούν να φέρουν όπλα. Μόλις το 1998 εφαρμόστηκε ο νόμος 2510/97 που θέσπισε μια μορφή εναλλακτικής κοινωνικής υπηρεσίας. Ο νόμος αυτός ψηφίστηκε έπειτα απο την πίεση οργανισμών όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Διεθνής Αμνηστία, το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Οι επικρίσεις όμως των οργανισμών αυτών ενάντια στην Ελλάδα συνεχίζονται αφού ο νόμος είναι τιμωρητικός, οι διατάξεις του έχουν χαρακτήρα ποινής και οι διώξεις εναντίων των αντιρρησιών εξακολουθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο <<Συνήγορος του Πολίτη>> έχει υποβάλει στη Βουλή ειδική έκθεση για την διόρθωση του τιμωρητικού χαρακτήρα του ισχύοντος νόμου, ενώ οι προτάσεις του Συνδεσμου Αντιρρησιών Συνείδησης έχουν υιοθετηθεί απ' όλες τις πολιτικές νεολαίες.

Απ' τις διατάξες του νόμου πλήττονται ιδιαίτερα οι αντιρρησίες εκείνοι που απ' το 1987 αγωνίζονται για την αναγώριση του δικαιώματος στην άρνηση στράτευσης. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Λάζαρου Πετρομελίδη, 39 ετών, παντρεμένου με ένα παιδί, που δικάζεται στις 5 Ιουνίου. Ο Πετρομελίδης έχοντας εργαστεί όλη του τη ζωή για την ειρήνη με ειρηνικά μέσα, αρχικά αναγνωρίστηκε ως αντιρρησίας συνείδησης (ΑΣ). Μετά όμως κλήθηκε να υπηρετήσει 7,5 φορές περισσότερο απ' όσο θα υπηρετούσε ως στρατιώτης. Σύμφωνα με το Ελληνικό νομικό πλαίσιο και για να προσβάλλει αυτές τις τιμωρητικές διατάξεις του νόμου προσέφυγε το Μάρτιο του '99 στο Συμβούλιο Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο όμως μέχρι στιγμής δεν έχει εκδώσει απόφαση. Στο μεταξύ, ο Πετρομελίδης φυλακίστηκε δύο φορές. Μετά τη δεύτερη αποφυλάκισή του κλήθηκε πάλι να καταταγεί, δεν παρουσιάστηκε και εκδόθηκε εναντίον του νέο ένταλμα σύλληψης. Η δίκη της 5 Ιουνίου 2001 είναι ιδιαίτερα σημαντική αφού ο Πετρομελίδης κινδυνεύει να φυλακιστεί για μία ακόμη φορά και για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ζητάμε την υποστήριξή σας για την υπόθεση του Λάζαρου Πετρομελίδη ώστε να εξασφαλιστούν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα του ίδιου και όλων όσων αντιτίθενται στο να υπηρετήσουν τις ένοπλες δυνάμεις. Γι αυτό σας παρακαλούμε να -
1.Γράψετε επειγόντως στον Υπουργό ?μυνας ζητώντας να σταματήσουν άμεσα οι διακρίσεις και διώξεις σε βάρος των αντιρρησιών και ν' απαλειφθούν τα τιμωρητικά χαρακτηριστικά του νόμου περί αντίρρησης συνείδησης (1).
2.Γράψετε επειγόντως στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό και τον Υπουργό Εξωτερικών εκφράζοντας την έντονη ανησυχία σας για την συνεχιζόμενη καταπίεση και καταδίωξη του Λ. Πετρομελίδη και των Ελλήνων Αντιρρησιών (2). Παρακαλούμε στείλτε σ' εμάς, τον Ελληνικό Συνδεσμο Αντιρρησιών Συνείδησης (3), αντίτυπα όλων των γραμμάτων σας
3.Δηλώστε στα γράμματά σας την υποστήριξή σας στο κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας που αγωνίζεται για την ειρήνη, μη-βία, αλληλεγγύη και τον αντιμιλιταρισμό, που για τους Αντιρρησίες Συνείδησης αποτελούν στάση ζωής.
4.Βοηθήσετε οικονομικά τον Λ. Πετρομελίδη ως προς τα έξοδα της επικείμενης δίκης του, μέσω του Ευρωπαϊκού Γραφείου Αντίρρησης Συνείδησης (EBCO) η κατευθείαν (4).

Διευθύνσεις και Πληροφορίες
(1) Υπουργός Εθνικής ?μυνας: Απόστολος - Αθανάσιος Τσοχατζόπουλος, Μεσογείων 151, 15500 Χολαργός, τηλ 6544053/6452046, fax: 6443832, Email: minister@mod.gr
(2) Υπουργός Εξωτερικών: Γεώργιος Παπανδρέου, Βασ. Σοφίας 5 Αθήνα, τηλ 3681800/ 810/ 811, fax: 3611180 Email: mfa@mfa.gr. Πολιτικό Γραφείο Πρωθυπουργού: Ηρώδου Αττικού 119 10674 Αθήνα, Email: mail@primeminister.gr . Προεδρία της Δημοκρατίας: Βασ. Γεωργίου Β 7 Αθήνα τηλ 7283111
(3) Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης: Βαλτετσίου 35, Αθήνα 10682, τηλ/fax 6450832, τηλ. επικ. 0937 406344, Email greekco@hotmail.com , Διαδύκτιο: http://www.greekco.com
(4) Λογαριασμός ΑΣ Εθνικής Τραπεζας: Λ.Πετρομελίδης - Ι. Γκλαρνέτατζης, Αρ. Λογ. 22294461763
European Bureau of Conscientious Objection, Calabria 147, E-08015, Barcelona, Spain. Tel:+34 93 483 - 8376 Fax.:+34 93 483 8356 E-mail: beoc.ebco@suport.org

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Λάζαρος Πετρομελίδης είναι 38 ετών, παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού. Σπούδασε οικονομικά και την τελευταία πενταετία εργάζεται στην υποστήριξη κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων (Τσιγγάνοι, πρόσφυγες κλπ). Μέλος του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης από το 1991.
Κλήθηκε στο Ελληνικό Ναυτικό το 1992 και, ακολουθώντας την πρακτική των μελών του Συνδέσμου απέστειλε επιστολή στην οποία ανέλυε τους λόγους που τον εμπόδιζαν να στρατευτεί, ζητώντας να εκπληρώσει πολιτική υπηρεσία που τότε δεν υπήρχε. Το Ναυτικό τον κήρυξε ανυπότακτο το Μάρτη του 1992 και τρεις μήνες αργότερα του επέβαλε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Αν και συνηθισμένη πρακτική ήταν η αλλαγή κατοικίας των αντιρρησιών ώστε να χάνονται τα ίχνη τους, εκείνος επέλεξε να κατοικεί σε γνωστή διεύθυνση.

Τα Χριστούγεννα του 1996 κλήθηκε από τον Ανακριτή του Ναυτοδικείου σε απολογία για ανυποταξία σε περίοδο γενικής επιστράτευσης(1). Η παρουσία του εκεί σήμαινε τη σίγουρη σύλληψή του, έστειλε λοιπόν ένα απολογητικό υπόμνημα εξηγώντας τις απόψεις του το οποίο όμως ο ανακριτής δεν αποδέχτηκε, εκδίδοντας ταυτόχρονα ένταλμα σύλληψης τέσσερις μήνες πριν την ψήφιση του νόμου 2510/97 και ενώ ο Υπουργός είχε ήδη δεσμευτεί για την κατάθεσή του νομοσχεδίου στη Βουλή. Ένα μήνα μετά εκδόθηκε βούλευμα του Δικαστικού Συμβουλίου Πειραιά που διέταζε την προφυλάκισή του χαρακτηρίζοντάς τον ως ιδιαίτερα επικίνδυνο άτομο.

Τον Απρίλιο του 1998 και ενώ ο νόμος ήταν πια σε ισχύ, αστυνομικοί του τμήματος Δραπετσώνας (πόλη που κατοικούσε) τον συνέλαβαν. Αν και σύμφωνα με το νόμο ήταν υποχρεωμένοι να τον αφήσουν ελεύθερο ειδοποιώντας παράλληλα για τη σύλληψη το αρμόδιο στρατολογικό γραφείο, κρατήθηκε παράνομα στη Στρατιωτική Φυλακή Κορίνθου. Η έκταση που πήρε το ζήτημα ήταν τόσο μεγάλη και η διάθεσή του για πολιτική υπηρεσία δεδομένη, που το Ναυτοδικείο Πειραιά αποφάσισε μετά από πέντε μέρες την έξοδό του από τη φυλακή για να ξεκινήσει τις σχετικές διαδικασίες.

Αναγνωρίστηκε ως αντιρρησίας τον Ιανουάριο του 1999 και κλήθηκε να εκπληρώσει πολιτική υπηρεσία 30 μηνών στο Γηροκομείο του Κιλκίς, περίπου 550 χλμ από την κατοικία του. Θεωρώντας τις διατάξεις περί διάρκειας της εναλλακτικής υπηρεσίας αντισυνταγματικές στην περίπτωσή του - αφού η στρατιωτική θητεία που θα του αναλογούσε αν υπηρετούσε ένοπλα είναι μόλις τέσσερις μήνες, τμηματικά και κοντά στο σπίτι του - δεν παρουσιάστηκε και έκανε το μόνο που μπορούσε σε νομικό επίπεδο να κάνει, προσφεύγοντας μέσα στις νόμιμες προθεσμίες (Μάρτιος 1999) στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Να σημειωθεί πως σύμφωνα με το Ελληνικό νομικό σύστημα έπρεπε πρώτα να αναγνωριστεί ως αντιρρησίας και ύστερα να προσφύγει ενάντια στις διατάξεις του νόμου, αφού σε άλλη περίπτωση δεν θα είχε έννομο συμφέρον.
Το Ναυτοδικείο Πειραιά ωστόσο δεν έλαβε υπόψη του τίποτα από αυτά και δεδομένου ότι με βάση τις διατάξεις του νόμου του αφαιρέθηκε το δικαίωμα να είναι αντιρρησίας, τον κάλεσε σε δίκη στις 15/04/1999. Παρουσιάστηκε με τη θέλησή του, καταδικάστηκε σε φυλάκιση τεσσάρων χρόνων για ανυποταξία σε καιρό γενικής επιστράτευσης, και οδηγήθηκε στη φυλακή της Κορίνθου.
Το κίνημα συμπαράστασης που αναπτύχθηκε αλλά και το προφανές δίκαιο των αιτημάτων (που αποτυπώθηκε πλήρως στην ειδική για τους αντιρρησίες έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη) είχαν ως αποτέλεσμα την απελευθέρωσή του μετά από δυόμισι μήνες φυλάκισης, από το Αναθεωρητικό Δικαστήριο. Η δίκη διακόπηκε με απώτερο στόχο την αναμονή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ ο Υπουργός απάντησε σε σχετική ερώτηση στη Βουλή πως μελετάται η αλλαγή του νομικού πλαισίου με βάση την έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη. Με τη αποφυλάκισή του όμως το ναυτικό τον κάλεσε για άλλη μια φορά να καταταγεί και αφού δεν παρουσιάστηκε εκδόθηκε με τη ίδια διαδικασία νέο ένταλμα σύλληψης, πάλι για ανυποταξία σε καιρό γενικής επιστράτευσης, το οποίο εκκρεμεί.
Σήμερα, δύο σχεδόν χρόνια μετά τίποτα δεν έχει αλλάξει. Το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έχει ακόμη εκδώσει την απόφασή του - ενδεικτικό πιστεύουμε της σοβαρότητας του ζητήματος. Ο Πετρομελίδης κλήθηκε ξανά σε δίκη στις 5 Ιουνίου, με σοβαρότατη πιθανότητα να ισχύσει η αρχική ποινή των τεσσάρων χρόνων, αφού πρέπει να βγει μια απόφαση και ο νόμος εξακολουθεί να παραμένει ο ίδιος. Ακόμη και στην υποθετική περίπτωση αθώωσής του, υπάρχει περίπτωση να συλληφθεί επιτόπου λόγω του δεύτερου εντάλματος.
Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει πλήρως τη νομική εμπλοκή των περισσότερων αντιρρησιών, αφού διαδοχικά εντάλματα και διώξεις για ανυποταξία έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση που ούτε τα δικαστήρια μπορούν να ξεμπλέξουν. Αυτό που απαιτείται είναι ριζικές λύσεις, με πλήρη απαλλαγή των αντιρρησιών που έχουν φυλακιστεί, με σεβασμό στο δικαίωμα στην άρνηση στράτευσης για λόγους συνείδησης, με δίκες των αντιρρησιών από πολιτικά δικαστήρια και όχι από στρατοδικεία, πάνω δε από όλα με αφαίρεση της διαχείρισης του θεσμού από το Υπουργείο Εθνικής ?μυνας, σύμφωνα και με όσα προτείνει ο Συνήγορος του Πολίτη

(1) Η Ελλάδα παραμένει σε "κατάσταση γενικής επιστράτευσης" από την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, τον Ιούλιο του 1974.

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Επιθυμώ να εκφράσω την ιδιαίτερη ανησυχία μου για την καταπάτηση των δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης στη χώρα μας. Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια η κατάσταση έχει βελτιωθεί, θεωρώ όμως ότι τα δικαιώματα των αντιρρησιών εξακολουθούν να καταπατούνται σε σημαντικό βαθμό. Κάτι τέτοιο συνάγεται από τη σχετική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, τις εκθέσεις και ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά και άλλων σημαντικών φορέων προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου διεθνώς.
Φαίνεται επίσης πως ικανός αριθμός αντιρρησιών συνείδησης, ιδιαίτερα οι μεγάλης ηλικίας, εξακολουθούν να διώκονται από την Αστυνομία και τη Στρατιωτική Δικαιοσύνη. Τέτοια είναι η περίπτωση του Λάζαρου Πετρομελίδη, που δικάζεται στις 5 Ιουνίου έχοντας ήδη φυλακιστεί δύο φορές. Επιθυμώ λοιπόν να σας ζητήσω την άμεση διακοπή κάθε δίωξης ενάντια στους αντιρρησίες συνείδησης καθώς και την άρση κάθε διάκρισης σε βάρος τους. Για το λόγο αυτό οι τιμωρητικές διατάξεις του νόμου 2510/97 (έκπτωση, διάρκεια και τόπος εκπλήρωσης της εναλλακτικής υπηρεσίας, δυνατότητα ανάκλησης του δικαιώματος κλπ) πρέπει άμεσα να αναθεωρηθούν.
Εκφράζω επίσης την υποστήριξή μου στο κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας που αγωνίζεται για την ειρήνη και τη μη - βία στα Βαλκάνια, αγώνας που για τους αντιρρησίες συνείδησης αποτελεί τρόπο ζωής. Προσβλέπω στην προστασία τόσο της προσωπικής ελευθερίας όσο και των δικαιωμάτων του κ. Πετρομελίδη και όλων των Ελλήνων αντιρρησιών συνείδησης και ζητώ από εσάς την εγγύησή τους.

Με εκτίμηση