Κεντρική Σελίδα Παρουσίαση Eκδόσεις Links Επικοινωνία
Δελτία Τύπου Εκθέσεις Άρθρα Ειδικά Θέματα Επισκόπηση Τύπου
The Balkan Human Rights Web Pages

Το Βήμα

11-12-2001

Μειονότητες
και εθνική αυτογνωσία

του Ηλία Κανέλλη

Κυριακή 9 Δεκεμβρίου, μεσάνυχτα, σε αθηναϊκό ταξί. Ο ταξιτζής δεν είναι το στερεότυπο του επαγγελματία. Εχει χιούμορ, δεν έχει προκαταλήψεις. Και αφηγείται μια ενδιαφέρουσα ιστορία:

"Πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια ήρθα στην Αθήνα. Ημουν ξένος και ένιωθα άσχημα _ στη γειτονιά μου με θεωρούσαν ξενόφερτο και με έβλεπαν με καχυποψία. Πέντε χρόνια μετά, θεωρούσα τον εαυτό μου πρωτευουσιάνο και έβλεπα εγώ με καχυποψία συγχωριανούς μου που ήρθαν αργότερα από εμένα στην πρωτεύουσα. Πριν από καμιά δεκαετία, στους τοίχους, γραφόταν τακτικά το σύνθημα "Εξω οι Βλάχοι από την Αθήνα". Τα τελευταία χρόνια, ακούω το ίδιο σύνθημα παραλλαγμένο: "Εξω οι Αλβανοί". Τις προάλλες, ένας Αλβανός στην Αθήνα, επιβάτης στο ταξί, διαμαρτυρόταν για τους λαθρομετανάστες από την Ασία, Κούρδους, Ιρακινούς, Πακιστανούς, Αφγανούς... "Γιατί δέχονται τους ξένους;" αναρωτιόταν. Σ' εμένα, πάντως, αρέσει η πρωτεύουσα. Μου αρέσει που ζω σε μια ανοιχτή πόλη".

Η πραγματικότητα αποτυπώνεται σε ένα βαθμό στην ιστορία του συγκεκριμένου ταξιτζή. Είναι, όμως, πράγματι η πόλη και η κοινωνία μας ανοιχτή; Στην πραγματικότητα, είναι αντιφατική. Δείτε την τηλεόραση. Το στερεότυπο λαθρομετανάστης = δυνάμει στοιχείο εγκληματικότητας είναι, εν πολλοίς, καλλιεργημένο στις συχνότητές της. Αλλά προχθές, όταν έδειχνε τους δυστυχείς κούρδους λαθρομετανάστες που προσπαθούσαν να ζεσταθούν, ικέτες, σε εκκλησία χωριού της Ελασσόνας, ανακαλούσε τα φιλεύσπαγχνα αισθήματα των τηλεθεατών και την οργή τους επειδή βρέθηκαν άνθρωποι που ήθελαν να τους διώξουν. Υπάρχει και κάτι άλλο, ισχυρότερο. Η σύνδεση της στοιχειώδους υποχρέωσης της κοινωνίας μας να επιδεικνύει τα ανθρωπιστικά της αισθήματα με τη λεγόμενη "εθνική στρατηγική" και τα επίσης λεγόμενα "εθνικά θέματα" κάνουν την κοινωνία μας περισσότερο καχύποπτη στους ξένους απ' όσο πραγματικά είναι. Εξίσου καχύποπτη είναι και σε θέματα μειονοτήτων, επειδή έχει εμπεδώσει την άποψη ότι αν δεχθούμε ότι η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα 100% φυλετικώς καθαρή θα δοθούν επιχειρήματα στους γείτονες που επιβουλεύονται την ακεραιότητά της _ στους "εχθρούς".

Για τον ίδιο λόγο, άλλωστε, η Ελλάδα αποφεύγει να κυρώσει τη Σύμβαση Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων, αρνούμενη παράλληλα να αναγνωρίσει την ύπαρξη μειονοτήτων όπως προσδιορίζονται σύμφωνα με τα διεθνώς ισχύοντα πρότυπα. Το υπενθυμίζει χθεσινή ανακοίνωση - έκκληση δύο μόνο βουλευτών του ελληνικού Κοινοβουλίου (του Στ. Μάνου και του Γ. Ψαχαρόπουλου, των Φιλελευθέρων), ενός μόνο κόμματος, εξωκοινοβουλευτικού (της ΑΕΚΑ), του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστείας και τριών ακόμη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Επί της ουσίας, πρόκειται για καταστατικές θέσεις των σύγχρονων δυτικών δημοκρατικών κοινωνιών. Οταν, στις 23 του περασμένου Ιανουαρίου, το θέμα των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων συζητήθηκε στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, κανένας από τους δεκατέσσερις έλληνες ευρωβουλευτές που μετέχουν δεν έφερε αντίρρηση. Παρ' όλα αυτά, εντός της Ελλάδος, διακομματικώς, τα θέματα αυτά συνεχίζουν να κάνουν τζιζ _ συνεχίζουν δηλαδή να θεωρούνται ευαίσθητα "εθνικά θέματα". Η ελληνική κοινωνία συνεχίζει να είναι αντιφατική στο όνομα του λεγόμενου "εθνικού συμφέροντος". Τα κόμματα κωλυσιεργούν να αποδεχθούν την ωμή αλήθεια. Αλλά μόνο πάνω στην παραδοχή της αλήθειας μπορεί να θεμελιωθεί, απροκατάληπτα, η εθνική μας αυτογνωσία.